آخرین اخبار
سخنگوی وزارت خارجه ایران اقدامات عربستان در منطقه را باعث نا امنی و بی ثباتی دانستموگابه 93 ساله با اعلام اینکه قصد کناره گیری از قدرت ندارد با نظامیان در خصوص آینده زیمبابوه مذاکره کردسفیر ایران در بریتانیا از نهایی شدن پرداخت بدهی 450 میلیون پوندی به ایران برای آزادی نازنین زاغری خبر داددر حالی که دولت از اتمام اسکان موقت زلزله زدگان خبر داده است ، ناظران محلی وضعیت سکونت و زندگی را در این مناطق بسیار ضعیف میذانند

شش میلیون فقیر مطلق در اقتصاد ایران

بر اساس گزارش مجمع جهانی اقتصاد، ایران با 34 درصد، طبقه با درآمد متوسط نسبتاً بزرگی را در خود جای داده است اما طی سال‌های اخیر بر مبنای متوسط استانداردهای زندگی (7.84 دلار در هر روز) از تعداد افراد طبقه متوسط کاسته شده است.

رضوان رضائی
A- A A+

توزیع درآمد، یکی از شاخص‌های مهم اقتصاد کلان محسوب می‌شود که ارتباط مستقیمی با سایر متغیرهای کلان مانند بیکاری و رشد اقتصادی دارد. در بین مکاتب اقتصادی دو گرایش کاملا متضاد درخصوص ارتباط بین رشد اقتصادی و توزیع درآمد وجود دارد. اقتصاددانان طرفدار بازار آزاد معتقدند در یک نظام مبتنی بر قیمت، همگام با رشد اقتصادی بیشتر، وضعیت درآمد کل بهبود می‌یابد و از کیک تولیدی اقتصاد، همه اقشار سهم بیشتری برمی‌دارند. نهادگرایان که به ساختارهای نهادی و تاریخی هر اقتصاد در فرآیند توسعه توجه دارند بر این باورند به دلیل آنکه طبقات مختلف جامعه از قدرت‌ سیاسی و اقتصادی یکسان برخوردار نیستند، لزوما رشد اقتصادی بیشتر به توزیع درآمد بهتر منجر نمی‌شود و گاه ممکن است به بدترشدن توزیع درآمد نیز منجر شود.

 ضریب جینی

 برای اندازه‌گیری توزیع درآمد، شاخص‌های متعددی وجود دارد که معمول‌ترین آنها «ضریب جینی» (Gini Coefficient) است. این ضریب با توجه به هزینه و درآمد دهک‌های مختلف، محاسبه می‌شود و عددی بین صفر و یک است. این عدد هرچه به یک نزدیک‌تر باشد، به معنای بالابودن شکاف طبقاتی و هرچه به صفر نزدیک‌تر باشد، به معنی عادلانه‌تربودن توزیع درآمد است. عدد صفر بیانگر برابری کامل است و عدد یک نابرابری مطلق را نشان می‌دهد.

 ضریب جینی در سال 1912 از سوی آماردان ایتالیایی به نام «کورادو جینی» (Corrado Gini)، معرفی شد و پس از آن، به‌عنوان یکی از شاخص‌های سنجش نابرابری از آن استفاده شد. بنا بر محاسبات بانک جهانی، سوئد با ضریب جینی 0.25، کمترین فاصله طبقاتی را در بین کشورهای جهان دارد. در کانادا و اتحادیه اروپا، ضریب جینی رقمی بین 0.24 و 0.36 است؛ اما در ایالات متحده و مکزیک، ضریب جینی به‌طور متوسط بالاتر از 0.4 است. از این نظر ایالات متحده با‌وجود پیشروبودن در اقتصاد جهانی، توزیع درآمدی به‌شدت نابرابر دارد.

  نرخ فقر

در بخش دیگری از این گزارش به نرخ فقر در کشورهای مختلف جهان اشاره شده است. بر اساس تعاریف، افرادی که درامدی کمتر از دو دلار در روز دارند جزو جمعیت فقیر مطلق طبقه­بندی می­شوند. بر اساس گزارش این نهاد بین­ المللی، 8.0 درصد مردم ایران درآمدی کمتر از دو دلار در روز دارند. ایران از منظر این شاخص در بین 82 کشور در حال توسعه در رتبه 58 قرار گرفته است. برخی کشورها که فقر بیشتری نسبت به ایران دارند عبارتند از برزیل با 10.8 درصد، الجزایر با 23.6 درصد، هند با 68.7 درصد، پاکستان با 60.2 درصد، زامبیا با 86.6 درصد، چین با 27.2 درصد، غنا با 51.8 درصد، اندونزی با 43.3 درصد، و تاجیکستان با 27.7 درصد. کشور بروندی دارای بیشترین گستردگی فقر شناخته شده است به طوری که 93.5 درصد مردم این کشور با درآمد کمتر از دو دلار در روز زندگی می ­کنند.

 شکاف بین فقرا و ثروتمندان

 بر اساس گزارش مجمع جهانی اقتصاد (WEF)، در دوره 2005-2014 حدود هشت درصد مردم ایران درآمدی کمتر از دو دلار در روز داشته‌اند؛ یعنی چیزی در حدود پنج تا شش‌ میلیون نفر زیر «خط فقر مطلق» بوده‌اند. این در حالی است که در این دوره، قیمت نفت به بالای صد دلار در هر بشکه رسید. این نهاد بین‌المللی آمار دیگری درباره وضعیت قشر متوسط دارد. براساس گزارش این نهاد، درآمد قشر متوسط در دوره 2001-2011 با کاهش منفی ٠,٨٧درصدی مواجه شده است که حکایت از لاغرترشدن طبقه متوسط و افزوده‌ شدن به طبقات فقیر دارد. طبقه متوسط منشأ ایجاد تغییر در هر جامعه محسوب می‌شود و طبیعی است که اقشار فقیر تنها به فکر معیشت روزمره‌اند، نه تغییر در سطوح مختلف کشور.

 نکته مهمی که دراین‌خصوص نباید از آن غافل شد، این است که چون ضریب جینی به صورت شاخص ارائه می‌شود، به تنهایی قادر به توضیح سطح نابرابری در جامعه نیست. از‌این‌رو سهم هزینه‌ای دهک‌های مختلف را در تحلیل‌ها نیز باید در نظر گرفت. بررسی هزینه های پایین ترین و بالاترین دهک درآمدی در ایران حاکی از آن است که بالاترین دهک 12 برابر پاین ترین دهک سالیانه هزینه دارند.

لاغر شدن قشر متوسط

 بر طبق آمار منتشر شده توسط مجمع جهانی اقتصاد، 34.8 درصد از جامعه ایران را طبقه متوسط تشکیل می دهند. به عبارت دیگر حدود 28 میلیون نفر ایرانی درآمد روزانه بین 10 تا 50 دلار (تقریباً 30 هزار تا 150 هزار تومان) دارند. این نسبت در بین کشورهای هم گروه (با درآمد متوسط رو به پایین)، سهم نسبتاً خوبی به شمار می رود. به عنوان مثال این شاخص در کشور مصر 24.20، آلبانی 13.30، گرجستان 11.0، اندونزی 6.0 و در هند 3.20 درصد است. لازم به ذکر است کشور اردن با 61.20 درصد بالاترین سهم و نیجریه با 2.0 درصد پایین ترین سهم طبقه متوسط را در این گروه به خود اختصاص داده اند.

بر اساس گزارش مجمع جهانی اقتصاد، ایران با 34 درصد، طبقه با درآمد متوسط نسبتاً بزرگی را در خود جای داده است اما طی سال‌های اخیر بر مبنای متوسط استانداردهای زندگی (7.84 دلار در هر روز) از تعداد افراد طبقه متوسط کاسته شده است.

مقاله

روشهای قدرتمداری
  نیما حق پور
فرو پاشی امپراطوری انگستان
  دکتر محمود دلخواسته

شبکه های اجتماعی

بایگانی


Top