آخرین اخبار
آمارهای رسمی حکایت از کشته شدن 444 نفر در زلزله هفته گذشته کرمانشاه داردسعد حریری نخست وزیر لبنلن که هفته پیش در پی سفر به عربستان ،استعفا داده بود، در بازگشت به لبنان با درخواست تعلیق استعفایش موافقت کردوزارت خارجه ایران در پی اعلام پایان داعش ، از نیروهای سپاه قدس و حزب الله لبنان وهمچنین حمایت های روسیه تقدیر کردحسن روحانی در بندر سوچی با روسای جمهور ترکیه و روسیه دیدار کردگزارشها از مناطق زلزله زده حکایت از بحران سرمازدگی در این مناطق دارد

درگیری آینده: پیمان طلایی آتلانتیک در خطر است - بخش سوم

چرا ایران موجب جدایی اروپا از ایالات متحده آمریکا خواهد شد

9 روز قبل
بیان
A- A A+

الی گرانمایه تحلیگر ارشد سیاسی در برنامه خاورمیانه و شمال آفریقا در شورای اروپا در امور خارجی است. او در مقاله ای ارزشمند و تحلیلی با این عنوان می نویسد:

دونالد ترامپ فرد مناسب و آسانی برای همکاری نیست و نمیشود با او همراه شویم. در بسیاری از مسائل امنیتی جهان، اروپایی ها روش های بسیار متفاوتتری نسبت به رئیس جمهور جدید آمریکا دارند. اما شاید هیچ گاه  این تفاوت در عرصه بین المللی به این اندازه جدی نبوده است که در مورد برخورد با ایران  پیش آمده است. با توجه به لفاظی های شدید وتند رییس جمهور امریکا و تلاش های اخیر او برای تبدیل این لفاظی ها به عمل، برخورد  عکس عملی  و مخالفت  در این مسئله تقریبا اجتناب ناپذیر  شده است. کشورهای اروپایی باید اکنون برای کاهش آسیب و حفظ منافع استراتژیک خود در این زمینه  برای ممانعت از التهاب و گسترش بی ثباتی در خاورمیانه آماده شوند.

فرایند مسئله معامله هسته ای برجام در حال حاضر روابط طلایی پیمان آتلانتیک را تحت تاثیر قرار داده و در واقع به خطر انداخته است. به گفته فدریکا موگرینی سیاستمدار ایتالیایی وزیر امور خارجه سابق ایتالیا و نماینده عالی اتحادیه اروپا در سیاست خارجی و امور امنیتی،  سیاست رئیس جمهور آمریکا ، اعتبار ایالات متحده را به عنوان یک متحد، شریک وهمکار برای سیاست آینده اروپا در مورد ایران کاهش داده است.

در سال گذشته،  ایی  E3 (بریتانیا ، فرانسه، و آلمان) و اتحادیه اروپا به طور جدی تمایل و تعهد مداوم خود را به پایبندی به برجام رسما به ایالات متحده ابراز کرده اند. آنها به اتفاق به این نتیجه رسیده اند و اعلام کردند که در مورد مسئله ایران تا هنگامی با دولت ترامپ همکاری خواهند کرد که به برجام پایبند باشد. بعضی دیگر دولت های اروپایی نیز گفته اند که بقاء برجام پیش شرط همکاری آنها با دولت ترامپ در سایر حوزه های سیاسیبه ویژه مسائل منطقه ای در قبال ایران، است. همه آنها تلاش کرده اند تا ترامپ را متقاعد سازند که تعامل چند جانبه با ایران و نه اعمال سیاست محاصره و مهار، روش سیاسی موثرتری برای تغییر در رفتار و مناسبات با ایران است. آنها و همه اعضای 1+5 میگویند برجام یک معاهده چند جانبه است و نه یک قراداد یکطرفه بین ایران و آمریکا. اگرچه اکثریت دولت های اروپایی بسیاری از نگرانی های ایالات متحده نسبت به ایران را درک میکنند و با این کشور در مورد آنها اشتراک نظر دارند اما اروپا به سرعت در حال فاصله گرفتن و جدایی از آمریکا است.

در بخش اول به معرفی علل تفرقه و جدائی اروپا  از آمریکا پرداختیم در بخش دوم طرح و سیاست ایالات متحده را بررسی  کردیم و بدنبال آن  در این بخش یعنی بخش سوم  طرح و سیاست ایران را بررسی  می کنیم و سپس در بخش چهارم و یا آخر به اینکه اروپا چه باید بکند می پردازیم و در نتیجه به چگونگی مهار ایران و کنترل آن خواهیم پرداخت.

طرح و سیاست ایران

طرح ایران :سرکوب ، انزجار ، جهانی شدن

سیاست ایران: منزوی کردن ترامپ و درگیر کردن کل جهان

سیاست خارجی ایران کماکان ادامه ی جدی همان سیاستی است که با دولت اوباما پیش گرفته بود. حکومت ایران در کل موجودیتش سعی کرده است که به لفاظی های ترامپ زیاد بها ندهد. یا با احتیاط با آنها برخورد کرده و همینطور نسبت به آنها عکس العمل شدید به خرج ندهد. اولویت عاجل سیاست خارجی ایران این است که هم اکنون از درگیری با آمریکا اجتناب کند و به جای آن ازدرگیری تدریجی جامعه بین المللی در امور مربوط به ایران و برجام اطمینان حاصل کند. بدین معنا که مطمئن شود که جناح های رفیب، متحد در حفظ و حمایت از برجام هستند. تمام تلاش تهران این است که نشان دهد روسیه و چین و حتی اروپا طرف آنها ایستاده اند و یا حداقل با حاکمان تهران مورد مسئله برجام همفکری و همسویی دارند. آنها می خواهند اطمینان حاصل کنند که همه ی کشورهای جهان بویژه اروپا و 1+5 با سیاست آمریکا برسرمسئله برجام مخالفت دارند. آنها به عبارتی تلاش می کنند به تفرقه بین اروپا و آمریکا دامن بزنند.

مقامات ایرانی بر این باورند که این روش و چنین توافق بین المللی، موثرترین وسیله برای جلوگیری از قطعنامه های شورای امنیت سازمان ملل و تحریم های مجدد آمریکا یعنی همان تحریم هایی که در سال های 2000 ایران را دچار انزوای بین المللی کرده بود، خواهد بود و آنها به این طریق می توانند کشور را حفظ کنند. دولت روحانی از طریق این چشم انداز و معرفی خود بعنوان یک دولت معتدل و جهان گرا ، می خواهد از هر فرصتی برای تاکید برای اینکه این دولت می تواند شریک تجاری قابل اعتمادتری برای اروپا نسبت به دولت ترامپ باشد، استفاده کند.

روحانی تنها چند ساعت بعد از سخنرانی ترامپ در مورد استراتژی جدید ایالات متحده در قبال ایران و عدم تایید پایبندی ایران به برجام ، با تاکید بر اینکه برجام تا زمانی که منافع ملی ایران را تامین کند بر سر جای خود باقی خواهد ماند، گفت :

"مردم بزرگ ایران دیدند که برای اولین بار، آمریکا در برابر یک تعهد چند جانبه بین‌المللی، موضع گرفت و بلافاصله کشورهای بزرگ دنیا و اتحادیه اروپا، در برابر آمریکا موضع گرفتند. آمریکا امروز، تنهاتر از همیشه در برابر برجام و توطئه‌هایش علیه ملت ایران است. ما با صراحت می‌گوییم در برابر تروریسم در منطقه ایستاده‌ایم و خواهیم ایستاد. همان تروریست‌هایی که خود این آقای ترامپ، در مبارزات انتخاباتی سال گذشته اش ، اعلام کرد که به وجود آورنده داعش، خود دولت آمریکا بوده است. بله سپاه پاسداران، ملت ایران، ملت عراق، ملت سوریه، ملت یمن و مردم منطقه،  در برابر گروه‌های تروریستی ساخته شده توسط آمریکا - به اعتراف خود ترامپ - می‌ایستند و ایستادگی می‌کند و تا نابودی آنها از پای نمی‌نشیند".

 او در ادامه گفت: "و کلام آخر ما نسبت به برجام به عنوان یک معاهده چند جانبه و بین‌المللی به یک معنا، تا زمانی که حقوق ما تأمین می‌شود، تا زمانی که منافع ما اقتضاء می‌کند و تا زمانی که ما از منافع برجام برخوردار هستیم،  در چارچوب منافع  و مصالح ملی به برجام احترام می‌گذاریم. با آژانس بین‌المللی اتمی همکاری کردیم و در چارچوب معاهدات بین‌المللی و برجام با آژانس همکاری خواهیم کرد، اما اگر روزی منافع ما تأمین نشود و طرف‌های ما بخواهند تعهدات خودشان را زیر پا بگذارند، بدانند ایران لحظه‌ای درنگ نخواهد کرد و به آنها پاسخ خواهد داد".

او در ادامه افزود:" ما امروز مراقب هستیم که در تله ی آمریکا نیفتیم تا ایران مجبور و تحریک به زیر پا گذاشتن برجام نشود. بجای این سیاست مسیر پیشرفت را طی می کنیم. برای این راه پیشرفت بویژه در جبهه ی اقتصادی این راه درست است اگر چه همه ی مرکز قدرت در ایران بر این باور نیستند که این راه درست است و فکر می کنند اتکا به اروپا یک قمار است که می تواند موجب باخت ما شود. آنها مثل خیلی از آمریکاییها فکر می کنند اروپا در انتها دنباله رو آمریکا خواهد شد، اما ما کماکان به ادامه برجام ادامه خواهیم داد، ملت ما مثل همیشه در برابر توطئه‌گران ایستادگی می‌کند. هدف اصلی آنها این است که ما را از رشد اقتصادی باز دارند، ‌هدف آمریکا این است که دنیا را نسبت به ایران و برجام متزلزل کند و در نهایت می‌خواهد جلوی سرمایه‌گذاری و رشد اقتصادی و رونق اقتصای را بگیرد، علی‌رغم حرف‌های ترامپ و علی رغم اهدف شوم سیاستمداران آمریکایی ملت ما برای رشد و رونق اقتصادی، بیش از پیش تلاش خواهد کرد و فرمان رهبری را برای اقتصاد مقاومتی اجرایی و عملیاتی خواهد کرد".

این نگرانیها برای این در سخنان روحانی مطرح شد که رهبر ایران علی خامنه ای تاکید کرده بود که اروپا به اندازه ی کافی با آمریکا که قصد مسدود کردن برجام را دارد مخالفت نکرده است و همینطور هیچکس از جمله اروپا نباید در امور دفاعی ایران دخالت کند. عدم تایید برجام بهانه لازم را برای تندروهای ایران بعنوان یک دلیل که سیاست آنها درست بود و نمی شود به آمریکا بویژه ترامپ اعتماد کرد، مورد استفاده قرار داده شده است. این جناح از تندروهای ایران همواره به تلخی به مخالفت با مذاکرات هسته ای پرداخته بودند و همواره نسبت به آن انتقاد می کردند و دولت ایران را بر سر برجام تحت فشار قرار می دادند. آنها معتقد بودند که ارتباط ایران با روسیه باید از هر زمان دیگر قوی تر باشد. آنها بواسطه ملاقات پوتین از ایران و برنامه های اقتصادی مشترک از این  دلیل دفاع می کردند. مهمترین بخش طرح ایران این است که نسبت به لفاظی های ترامپ بها و واکنش  شدیدی نشان ندهد. برای مثال زمانی که تحریم های مجدد توسط کنگره نسبت به برنامه موشکی ایران و قرار دادن سپاه پاسداران در لیست سیاه اتفاق افتاد، ایران گفت ما هم در مقابل آمریکا و شرکت های آمریکایی را تحریم خواهیم کرد و همچنان به فناوری موشکی و آزمایشات موشکی مان ادامه خواهیم داد. و هم زمان مجلس ایران بودجه موشکی ایران را افزایش داد.

دولت ایران بارها گفته است که ما هیچ مذاکرات مجددی را برروی معاهده هسته ای برجام نخواهیم پذیرفت. درست همان چیزی که ترامپ قصد انجامش را دارد. ایران نمی خواهد هیچگونه ممنوعیتی برای برنامه ها و فن آوری موشکی خود داشته باشد.

تهران طرح دومی را نیز مد نظر دارد . در صورتی که آمریکا و ترامپ برجام را ملغی اعلام کنند و اگر این مسئله باعث فشارهای جدید و اعمال تحریم های جدید شود در آنصورت ایران دو انتخاب را پیش رو گذاشته است. اول اینکه مقامات ایرانی اعلام کردند که کاملا حاضرند با اروپا ، چین و روسیه همکاری کنند و اگر انتقاداتی بنیادی بر برجام  وارد است تنها با این کشورها  و آژانس آنها را رفع رجوع کنند، انتخاب دوم همانطور که ایران هشدار داده است بازگشت به از سر گرفتن برنامه ی هسته ای قبل از قرارداد برجام سال 2013  است . روحانی با صراحت گفته است که اگر برجام ملغی شود ایران نیز هیچ تعهدی نسبت به آن ندارد و در این صورت مطمئنا در زمان کوتاه حتی در یک هفته یا یک ماه به برنامه گذشته خود بازگشت خواهد کرد. یعنی به همان شرایط قبل از مذاکرات.

ایران همچنین هشدار داده است تنش های حاصله از ملغی کردن برجام می تواند در منطقه ایجاد مشکل کند. معاون رئیس جمهور و رئیس هیئت مذاکره هسته ای ایران ، علی صالحی ، گفته است که غرب باید تلاش و توجه زیادی به مسئله برجام کند در غیر این صورت به او هشدار داده است که عدم توجه به معاهده چند جانبه ی برجام می تواند ایجاد هرج و مرج کند و همینطور منطقه را دچار تنش، آشوب و درگیری کند و در این صورت همه بازنده خواهند بود. در مذاکرات خصوصی مقامات ایرانی به همتایان اروپایی شان همواره گفته اند که اگر ترامپ معاهده برجام را دچار مشکل کند حمایت داخلی در ایران نیز از بین خواهد رفت ، یعنی به این معنا که تندرو ها و اصول گرایان که به شدت غرب ستیز و ضد امریکایی هستند قدرت بیشتری در ایران پیدا خواهند کرد و به همه ی منافع غرب در جهان و منطقه حمله خواهند کرد.

در این میان فرمانده کل سپاه پاسداران محمد علی جعفری اعلام کرده است که در صورت لغو کردن برجام توسط آمریکا، آمریکا باید پایگاه های نظامی اش را در هزار کیلومتری مرزهای ایران قرار دهد. جعفری هشدار داد که سیاست آمریکا در جهت تروریست خواندن سپاه پاسداران ریسک بزرگی برای آمریکا و پایگاه های نظامی او در منطقه است. او در ادامه گفت در این صورت ما با نیروهای آمریکای نیز به مانند داعش برخورد خواهیم کرد. سپاه پاسداران همینطور ادعا کرده است که آمریکا و عربستان صعودی قصد دارند امنیت داخلی  ایران را بهم بزنند و مدعی شده که حمله تروریستی داعش در ایران در ماه جون با حمایت آنها از سوی داعش صورت گرفته است.

موضع گیری های ترامپ نسبت به حکومت ایران به سپاه پاسداران این امکان را داده است تا در منطقه اعتبار بیشتری پیدا کند و از قضا بیشتر در مسائل منطقه ای دخالت کند . سیاست جدید ترامپ در قبال ایران عملا باعث شده که ایران بیشتر به فن آوری نظامی و موشکی خود بپردازد و حتی روحانی که به واسطه حفظ برجام مخالف فن آوری موشکی ایران بود نیز امروز می گوید : که ما تصمیم گرفته ایم که فن آوری موشکی مان را افزایش دهیم. همه جناح های داخلی که با سیاست نظامی داخلی ایران مخالف بودند امروزه به حمایت از برنامه موشکی ایران رو آورده و مدعی اند  که این برنامه ها برای دفاع از کشور در مقابله حمله همسایه های مثل عربستان و امارات متحده عربی و اسرائیل است .

نتیجه برخورد سخت با سپاه پاسداران توسط مقامات دولت ترامپ این بوده است که دولت اعتدال گرا و اصلاح طلب در ایران دچار ضعف شود . اختلافات شدید بین جناح اصول گرا و اصلاح طلب که کم کم از انتخابات ریاست جمهوری سال 2017 آشکار شد. آخرین تحریم اقتصادی آمریکا ، سپاه پاسداران را در ماه اکتبر هدف قرار داد که باعث شد مقامات دولت ایران از جمله ظریف وزیر امور خارجه ایران عکس العمل نشان دهند . ظریف در تویتر خود نوشت پسران و دختران و زنان و مردان ایرانی همه در سپاه پاسداران هستند. همه متحد برای دفاع از منافع ایران در منطقه برعلیه تروریسم عمل می کنند. 

مقاله

فرهنگ آزادی را در یابیم
  دکتر محمود دلخواسته
روشهای قدرتمداری
  نیما حق پور
فرو پاشی امپراطوری انگستان
  دکتر محمود دلخواسته

شبکه های اجتماعی

بایگانی


Top