آخرین اخبار
آغاز سفر اروپایی وزیر خارجه آمریکا: «ایران محور گفت‌وگوها در لندن و پاریس»نمایندگان مجلس هشتم بهمن از زندان اوین بازدید می‌کنندوزیر خارجه فرانسه برای گفت‌وگو در مورد مسائل منطقه و برجام به ایران می‌رود

بررسی تاریخچه «ستون سفید: اعتراض به سانسور» در مطبوعات

تاریخچه «ستون سفید: اعتراض به سانسور» در مطبوعات به بهانه نشست نقد و بررسی مستند فرخی یزدی،بررسی می‌شود.

5 ماه قبل
نوا غفاری
A- A A+

مطلب منتشر شده ، بیانگر سیاستهای شبکه بیان نیست و نویسنگان آزادند که نظرات خود را بدون سانسور بیان کنند.

شبکه رسانه ای بیان جهت ایجاد فضای تبادل نظر، از نقطه نظرات انتقادی در خصوص مطالب منتشر شده استقبال میکند.

بنابر این گزارش؛ بعد از نمایش مستند فرخی یزدی، در روز هشتم شهریور،ساعت 17،در خانه هنرمندان، علاوه بر نقد سینمایی مستند توسط علی علایی؛ منتقد سینما، تاریخچه «ستون سفید: اعتراض به سانسور» در مطبوعات با حضور سید فرید قاسمی، پژوهشگر مطبوعات ایران بررسی خواهد شد.

هومن ظریف،تهیه کننده و کارگردان مستند فرخی یزدی که در گروه «هنر و تجربه» در حال اکران است،ضمن اعلام این خبر،درباره اهمیت اعتراض سفید مطبوعات گفت:« فرخی یزدی،نخستین روزنامه نگارایرانی  است که با درج ستون سفید به سانسور اخبار اعتراض کرده است.

به استناد روزنامه شماره ۳۳ «طوفان» درسال نخست،یعنی ۱۳۰۰ خورشیدی،فرخی یزدی با درج ستون سفید اعتراضی خود با لحن طنز به سانسور اخبار داخلی توسط دولت، واکنش نشان داده است. اما نخستین باری که یک روزنامه در دنیا، در اعتراض به سانسور، ستون سفیدی به جای مطلب سانسوری قرار داد، در جریان جنگ جهانی اول در  استرالیا اتفاق افتاد.

در پانزدهم سپتامبرسال 1293 خورشیدی برابر با 1914 میلادی،نشریه «وُمن وُتر»The Woman Voterدر صفحه دوم خود به خاطر مقاله ضد جنگ خود،برای فرار از تعقیب قضایی،مجبور به پناه بردن به ستون سفید اعتراضی یا به اصطلاح Blank Column شد.

نویسنده این ستون،بانویی به نام«ویدا گلدستین» بود که مقاله ضد جنگش را با تیتر «اقدامات پیشگیرانه از جنگ» نوشته بود.

آنچه مشخص است نشریات و مطبوعات مستقل و خصوصی ‌همواره از شیوه ستون سفید بهره برده اند و اتفاقا در شرق دور و کشور هندوستان این تاکتیک خبری،بسیار تکرار شده است.

در سال 26 ژوئن 1975 برابر با 1354 خورشیدی،ایندیرا گاندی،نخست وزیر هند،بعد از انتخابات،وضعیت فوق العاده اعلام کرد و در این هنگام بیش از صدهزار نفر دستگیر شدند و مطبوعات شدیدا سانسور می شد.در همان سال،ایندیرا به تخلف در انتخابات متهم شد و روزنامه «ایندین اکسپرس»مجبور به اعتراض سفید شد.

در پاکستان و در سال 2014،خوانندگان روزنامه اکسپرس تریبون در ماه مارس این سال،با یک فضای خالی در صفحه نخست این روزنامه مواجه شدند.چیزی که از این صفحه روزنامه مفقود شده بود،گزارشی بود که ابتدا در روزنامه نیویورک تایمز منتشر شده بود،مبنی بر اینکه ژنرال احمد شجاع خان،رئیس سازمان اطلاعات پاکستان،بن لادن را چندین سال در یکی از خانه های امن سازمان اطلاعات اسکان داده است.

بسیاری از روزنامه های محلی پاکستان به دلیل غیر مستند بودن منبع از انعکاس خبر شانه خالی کردند ولی اکسپرس تریبون،که برپایه قرارداد همکاری با روزنامه نیویورک تایمز،باید گزارش های آن را بازنشر می داد، جای خالی گزارش را ترجیح داد.اگرچه رویکرد شباهت ساختاری با «ستون سفید اعتراضی» دارد،اما در واقع آنچه مسلم است،این رویکرد،به نوعی تمکین از سانسور قلمداد می شود.

همانگونه که گفته شد،نخستین درج ستون سفید اعتراضی در مطبوعات در استرالیا ثبت شده است و جالب اینجاست که در این کشور و در آوریل سال 1944،روزنامه «ساندی تلگراف»،با به کار گرفتن فضای سفید در روزنامه ،به ادامه جنگ اعتراض کرده بود،اما دادگاه این حرکت نشریه مذکور را به عنوان کاری غیر ژورنالیستی،اعلام کرد.

در ایران،روزنامه های متعددی،از این وجه اعتراضی «ستون سفید» بهره برده اند که مشهور ترین آن،در جریان اتفاقات 1358 بود که روزنامه «آیندگان»سه صفحه خود را سفید گذاشت و تنها با مقاله «آیا انتشار آیندگان باید ادامه یابد؟»چاپ شد

وی در پایان گفت:«فضای خالی در جراید مکتوب،به صورت اجمالی،به صورت تبلیغاتی،سانسور،اشتباه چاپخانه وترس رسانه مکتوب از عواقب چاپ مطالب روشنگرانه انجام شده است و نباید اقدام طنز آمیز روزنامه طوفان فرخی یزدی که با چاپ عبارت«استبداد! وزارت داخله خبر به طوفان نمی دهد،از قرار معلوم در سرتاسر مملکت خبری نیست! ارتجاع!»به مقابله با سانسور رفته بود را با دیگر موارد درج«ستون سفید»یکسان دانست».

 مستند «فرخی یزدی»، به تهیه‌کنندگی و کارگردانی هومن ظریف، گویندگی مسعود رایگان، پژوهش هومن ظریف و حسین مسرت(مولف کاملترین دیوان فرخی یزدی و زندگینامه این شخصیت تاریخی) ، موسیقی گروه خورشید سیاه همراه با آواز علی شیرازی، جهانگیر رها، سید مهدی علوی، خوشنویسیِ سید مهدی علوی، تصویربرداری و تدوین و مشاوره کارگردانی اسماعیل جعفری،ساخته شده است.

مقاله

شبکه های اجتماعی

بایگانی


Top