آخرین اخبار
آمارهای رسمی حکایت از کشته شدن 444 نفر در زلزله هفته گذشته کرمانشاه داردسعد حریری نخست وزیر لبنلن که هفته پیش در پی سفر به عربستان ،استعفا داده بود، در بازگشت به لبنان با درخواست تعلیق استعفایش موافقت کردوزارت خارجه ایران در پی اعلام پایان داعش ، از نیروهای سپاه قدس و حزب الله لبنان وهمچنین حمایت های روسیه تقدیر کردحسن روحانی در بندر سوچی با روسای جمهور ترکیه و روسیه دیدار کردگزارشها از مناطق زلزله زده حکایت از بحران سرمازدگی در این مناطق دارد

هر کسی از ظنّ خود شد یارِ سپنتا نیکنام

آیا تمام مواضع و نقدها درباره سپنتا نیکنام در جهت دغدغه مندی این افراد در جهت زیر سوال رفتن حقوق شهروندی و تعرض به پایه های دموکراسی در ایران است یا اهداف دیگری نیز در این بین باید جستجو نمود .

21 روز قبل
مهدی نخل احمدی
A- A A+

مطلب منتشر شده ، بیانگر سیاستهای شبکه بیان نیست و نویسنگان آزادند که نظرات خود را بدون سانسور بیان کنند.

شبکه رسانه ای بیان جهت ایجاد فضای تبادل نظر، از نقطه نظرات انتقادی در خصوص مطالب منتشر شده استقبال میکند.

در چند روز گذشته به موضوع سپنتا نیکنام , عضو شورای شهر یزد , بسیار پرداخته شده است . نگارنده ی مطلب  نیز تلاش کرده است هر روز نکاتی چند را در خصوص این واقعه  بیان و به روشن شدن ابعاد آن بپردازد . موضوع سپنتا نیکنام از این جهت مهم به نظر میرسد که  با نگاهی گذرا به تاریخ بعد از مشروطیت در ایران میبینیم همواره و در هر دوره ای مرتجعین تلاش کرده اند حاکمیت مد نظر خود را که "حکومت اسلامی " با حاکمیت شرع و فقه اسلامی بوده است به قدرت برسانند . هر چند این تلاش در دوران گذشته به نحوی با شکستهای نسبی مواجه شده و با مقاومت جامعه و نیروهای روشنفکر مواجه شده است  اما با توجه به سابقه ی حکومت جمهوری اسلامی و بیاناتی که در این دوره از سوی برخی از نمایندگان این تفکر ارتجاعی مطرح شده است , مانند مصباح یزدی که همواره جمهوریت نظام را زیر سوال برده و تنها به اسلامیت آن قائل است , بیم این میرود که این گروه به دنبال حذف هرگونه نشان جمهوریت و حق حاکمیت جامعه و مردم بر سرنوشت خود هستند . به عبارت دیگر فقهای شورای نگهبان با بیان و مطرح نمودن این مساله به روشنی اعلام نموده اند که همچنان بر قصد و هدف تاریخی خود پافشاری کرده و از همه ی ابزارهایی که امروز به یمن بودن در سلسله مراتب جمهوری اسلامی دارند استفاده خواهند کرد تا بتوانند حکومت مورد نظر و مقبول خود را تشکیل دهند . اما در این میان رفتار و مواضع اشخاص و گروههای مختلف در نظام ایران قابل تامل و توجه است . به شکل محتاطانه باید ابراز خوشحالی نمود که طیفهای بسیار وسیعی از سیاسیون و غیر سیاسیون در داخل و خارج از کشور نسبت به این اقدام و تفسیر شورای نگهبان موضع اعتراضی داشته و نقدهای خود را در این رابطه مطرح نموده اند . اما آیا تمام این مواضع و نقدها در جهت دغدغه مندی این افراد در جهت زیر سوال رفتن حقوق شهروندی و تعرض به پایه های دموکراسی در ایران است یا اهداف دیگری نیز در این بین باید جستجو نمود . در ذیل به برخی از مواضع مقامات ایران اشاره و گمانه زنیهایی از اهداف و نیّات آنها بیان خواهد شد .

1.        شاید یکی از غیر قابل پیش بینی ترین مواضع در این خصوص را علی لاریجانی , رئیس فعلی مجلس شورای اسلامی و از اصول گرایان مطرح در نظام , گرفته است . او در چند اظهار نظر جداگانه اصل این اقدام شورای نگهبان را زیر سوال برده و آن را غیر قانونی خوانده است . همچنین وی صلاحیت شورای نگهبان را در ورود به این مورد زیر سوال برده و پرداختن به این مساله را در صلاحیت مجلس شورای اسلامی دانسته است . در کنار علی لاریجانی عزت الله ضرغامی , رئیس پیشین صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و از اعضاء سپاه پاسداران , نیز مواضع مشابهی با علی لاریجانی گرفته و از برخورد شورای نگهبان انتقاد کرده است . این دو تن از سیاسیون اصول گرا را میتوان به عنوان نمایندگانی از طیف راست سنتی در ایران برشمرد . این گروه در دولت یازدهم و خصوصا دوازدهم به عنوان هم پیمان  حسن روحانی و از حامیان پنهان او مطرح شده اند . این گروه تلاش میکند  با نزدیکی به دولت و فاصله گذاری هر چه بیشتر با اصول گرایان تند رو  مقبولیت بیشتری در جامعه کسب نموده تا به  اعتبار آن بتوانند در انتخابات 1400 پا به صحنه ی رقابت بگذارند  . به دلیل حمایت آنها از حسن روحانی و پاسخ در خور حسن روحانی در اختصاص بخش عمده ای ازکابینه ی دوازدهم  به این طیف میتوان انتظار داشت که یاران و همراهان دولت و حسن روحانی نیز در این مسیر با علی لاریجانی همراهی خواهند کرد . مساله ی سپنتا نیکنام میتواند بهانه ی خوبی برای برجسته نمودن فاصله ی این طیف سیاسی با روحانیان تند رو در حاکمیت باشد .

2.        در کنار اصول گرایانی معتدل , طیف دیگری از اصول گرایان هستند که آنها نیز سعی میکنند با انتقاد از این مساله و تقابل با شورای نگهبان نوعی وجاهت نسبی را در جامعه کسب نمایند . غلامحسین الهام , سخنگوی دولت احمدی نژاد و سخنگوی پیشین قوه ی قضائیه , یکی از این افراد است . او که به عنوان یکی از نزدیکان احمدی نژاد شناخته میشود در اظهار نظری حکم شورای نگهبان در خصوص سپنتا نیکنام را غیر قانونی خوانده و به انتقاد از رویکرد شورای نگهبان پرداخته است . این طیف از اصولگرایانِ رانده شده از قدرت سعی دارند با تهییج افکار عمومی و ایجاد تقابل با نهادهای انتصابی حکومت مانند شورای نگهبان و قوه ی قضائیه , مانند  مواضع اخیر محمود احمدی نژاد در خصوص قوه ی قضائیه ,  و جلب نظر افکار عمومی به یارگیری در بدنه ی جامعه و ایجاد نوعی حاشیه ی امن ( برای مواجه ی احتمالی با حاکمیت ) برای خود بپردازند .

3.        در این میان افرادی در دولت و شخص حسن روحانی هم به صورت محتاطانه از این رویه انقاد کرده اند .دولت حسن روحانی مانند رویه ی سابق خود به طبقه بندی مشکلات و اهم و فی الاهم نمودن آنها میپردازد . در این طبقه بندی مانند دوره ی یازدهم پرداختن به مسایل حقوق بشر و حقوق شهروندی تنها در حد اعتراض شفاهی و موضع گیری در پشت تریبونها خلاصه میشود و دولت همچنان بحث برجام و اقتصاد را در اولویت خود میداند . حسن روحانی در سیاست جدید خود به دنبال رسیدن به نوعی مصالحه با سپاه و نیروهای راس نظام و رهبری است و نمیخواهد با بیان آشکار مواضع در این خصوص و انتقاد صریح , به این رویه لطمه ای وارد آید . به همین دلیل در موضوع سپنتا نیکنام تنها خبری که  اعلام شد همراه بودن نظر حسن روحانی با علی لاریجانی بود که نشان دهنده ی نوعی وحدت رویه بین رئیس جمهور و رئیس فعلی مجلس شورای اسلامی در شرایط کنونی میباشد . هر چند علی یونسی به عنوان دستیار امور اقلیتهای حسن روحانی بیان داشته است که تلاشهایی را در ارتباط با این مساله انجام داده است اما برای جلوگیری از شائبه ی سیاسی از اعلام جزعیات این تلاشها خود داری نموده است .

4.        رسانه ها اما در این مورد مانند همیشه به دو گروه موافقان و مخالفان نظر شورای نگهبان تقسیم میشوند . خبرگزاریهای حکومتی و نزدیک به سپاه و نهادهای امنیتی مانند خبرگزاری فارس , روزنامه جوان و صدا و سیمای جمهوری اسلامی  هر روز در استدلالها خود به دفاع از موضع شورای نگهبان میپردازند .حتی صدای سیمای جمهوری اسلامی در حرکتی تعجب آور جلسه ی مناظره ای را در خصوص بررسی این موضوع برگزار نمود که اتفاقا هر دو طرف این مناظره از اعضاء شورای نگهبان و از مدافعان این نظر شورای نگهبان بودند . از سوی دیگر طیف گسترده تری از رسانه ای داخل و خارج کشور به انتقاد و اعتراض به این نظر برخواسته و از زوایای فقهی و قانونی این نظر را به چالش میکشند .

5.        به جز آیت الله صانعی , تا کنون اعلام موضع روشن دیگری در میان مراجع دیده نمیشود . ظاهرا مراجع ترجیح میدهند در این مهلکه وارد نشده و لااقل تا روشن شدن موضع شخص اول نظام در این خصوص اظهار نظر ننمایند .

 6.        و اما در کنار تمامی این موارد , سکوت علی خامنه ای , رهبر جمهوری اسلامی ایران, بسیار بیشتر در نظرها جلوه گر شده است . او که در بسیاری از مسایل ریز و درشت حکومتی وارد میشود و با صدور حکم حکومتی و مواضع اشکار و نهان سعی در کنترل قدرت به نفع خود و نیروهای پیرامون خود را دارد در این خصوص تا به حال اظهار نظر مشخصی را بیان نکرده است . برای او آسان نخواهد بود تا در این منازعه به طرفداری از یک طرف اعلام موضع نماید . در صورت طرفداری از شورای نگهبان علی خامنه ای  خود را با طیف گسترده ای از نیروهای سیاسی و اجتماعی مواجه خواهد دید که میتواند به بالا گرفتن انتقادات از شخص وی بیانجامد . از طرف دیگر در صورت حمایت از منتقدین , علی خامنه ای پایه های مشروعیت شورای نگهبان که مهمترین ابزار کنترل قدرت برای وی محسوب میشود را زیر سوال خواهد برد . در این حالت او دیگر نمیتواند از تمامی ظرفیتهای این شورا مانند سابق برای چینش و مهندسی  انتخابات آینده و نظارت بر عملکرد مجلس بهره ببرد . 

 

مقاله

فرهنگ آزادی را در یابیم
  دکتر محمود دلخواسته
روشهای قدرتمداری
  نیما حق پور
فرو پاشی امپراطوری انگستان
  دکتر محمود دلخواسته

شبکه های اجتماعی

بایگانی


Top