آخرین اخبار
نرگس کلباسی موظف به پاسخگویی و گفتگو با خبرنگاران استکاهش 22 درصدی تعداد شرکت‌های فعال در بورس تهران طی یک دهه گذشتهشتاب بی‌سابقه قیمت خودرو در ایرانچشم انداز مبهم خط لوله صلحترامپ در کنفرانس خبری دیدار با رهبر کره شمالی: تحریم‌‌ها همچنان برقرار خواهد ماند

بازار کساد مراسم نماز جمعه در ایران

کاهش تعداد نمازگزاران جمعه در ایران، همواره یکی از نگرانی‌های روحانیون و به ویژه امامان جمعه بوده است.

7 روز قبل
مرضیه رائفی
A- A A+

مطلب منتشر شده ، بیانگر سیاستهای شبکه بیان نیست و نویسنگان آزادند که نظرات خود را بدون سانسور بیان کنند.

شبکه رسانه ای بیان جهت ایجاد فضای تبادل نظر، از نقطه نظرات انتقادی در خصوص مطالب منتشر شده استقبال میکند.

کاهش تعداد نمازگزاران جمعه در ایران، همواره یکی از نگرانی‌های روحانیون و به ویژه امامان جمعه بوده است. این مسئله در سال‌های اخیر و پس از کناره‌گیری علی‌اکبر هاشمی رفسنجانی از امامت جمعه تهران، بیشتر به چشم می‌آید.

به گزارش «شبکه بیان» نماز جمعه که برای انقلابیون ایران، سنگر دفاع از ارزش‌های انقلاب محسوب می‌شود، طی یک دهه اخیر با یک چالش بزرگ به نام کاهش تعداد نمازگزاران روبرو شده است؛ چالشی که حل آن، پس از کناره‌گیری هاشمی رفسنجانی از امامت جمعه تهران سخت و پیچیده‌تر شده است.

نماز جماعت در روزهای پایان هفته به طور سنتی محلی برای شاخ‌وشانه کشیدن امامان جمعه برای مخالفان داخلی و خارجی به ویژه آمریکا و اسرائیل بوده است. با این حال، اوایل انقلاب اسلامی روحانیون میانه‌رو، کارکرد اصلی تریبون نماز جمعه را «ایجاد وحدت و وفاق و جلوگیری از بروز اختلاف و تشتت در جامعه» می‌دانستند؛ اما پس از مرگ روح‌الله خمینی و با قدرت گرفتن علی خامنه‌ای ورق برگشت و آنچه «مراسم عبادی سیاسی نماز جمعه» خوانده می‌شود، به تریبونی برای تبلیغ افکار، رویکرد و سیاست‌های بیت رهبری تبدیل شد. از آن پس، تغییر ماهیت مراسم نماز جمعه نه تنها باعث وحدت و یکپارچگی گروه‌ها نشده، بلکه به اختلاف، کینه و نفرت در بین مسئولان جمهوری اسلامی دامن زده و شکاف میان مردم و نظام را به شدت افزایش داده است.

به انحصار درآوردن مراسم نماز جمعه توسط نزدیکان علی خامنه‌ای و تبلیغ سیاست‌های او در این مراسم، هفته‌به‌هفته باعث ریزش آن دسته از نمازگزاران میانه‌رو و وحدت طلبی شد که با تندروی امامان جمعه مخالف هستند. این ریزش به ویژه پس از حوادث سال 1388 شتاب بیشتری گرفت و اکنون «سنگر دفاع از ارزش‌های اسلامی» به «سنگر دفاع از علی خامنه‌ای» تبدیل شده است؛ تنها با این تفاوت که تعداد سربازان این سنگر بسیار کمتر از گذشته شده است.

کاهش شمار نمازگزاران در روزها جمعه باعث نگرانی عمیق حکومت و امامان جمعه در سراسر کشور شده است؛ چراکه رکود در مهم‌ترین مراسم سیاسی عبادی هفته آن چیزی نیست که خوشایند طیف روحانیون سیاسی باشد. امام جمعه اصفهان از جمله افرادی است که به مسئله کاهش تعداد نمازگزاران در روزهای جمعه واکنش نشان داده است. یوسف طباطبایی که از چهره‌های افراطی در رژیم محسوب می‌شود، گفته است: «نماز جمعه یک واجب عینی است که روایت داریم اگر فردی سه هفته از روی بی‌اعتنایی نماز جمعه را ترک کند باید خانه را روی سرش خراب کرد.»

به نظر می‌رسد اظهارات طباطبایی انتقاد به بی‌میلی مردم اصفهان به شرکت در نماز جمعه این شهر است. در روزهای جمعه مصلای پرخرج اصفهان میزبان کمترین افراد نسبت به سال‌های گذشته است. در سال‌های نه‌چندان دور که نماز جمعه اصفهان در میدان نقش‌جهان این شهر برگزار می‌شد، دومین میدان بزرگ جهان لبریز از جمعیتی بود که هر طیفی را در خود جای می‌داد؛ از پیر و جوان گرفته تا کسبه و حتی آن‌هایی که به نظام جمهوری اسلامی اعتقاد عمیقی نداشتند؛ ولی اکنون با تردید می‌توان گفت روزهای جمعه تعداد نمازگزاران در مصلای اصفهان به 1000 نفر می‌رسد. این در حالی است که شهر اصفهان بالغ بر 2.5 میلیون نفر جمعیت دارد. چندی پیش مراسم نماز جمعه اصفهان به صحنه‌ای برای اعتراض کشاورزان نسبت بی‌آبی تبدیل شده بود؛ شاید این پرجمعیت‌ترین مراسم نماز جمعه اصفهان طی 10 سال گذشته بود که البته نمازگزارانش پشت به امام جمعه نشسته بودند.

مهم‌ترین مسئله‌ای که امروزه در نمازهای جمعه به چشم می‌خورد تغییر ماهیت این مراسم از مردمی بودن به جناحی بودن است. بی ترید این موضوع کلی‌ترین و اصلی‌ترین دلیلی به حساب می‌آید که بازار امامان جمعه را به کسادی کشانده است.

رضا اکرمی، عضو جامعه روحانیت مبارز با اذعان به اینکه شمار نمازگزاران در روزهای جمعه کاهش یافته است، فروردین 1395 در مصاحبه با خبرگزاری ایلنا گفته بود: «به گفته یکی از مسئولانی که خود بنده از ایشان در این خصوص پرسیدم، در شرایط عادی، جمعیت بسیار اندکی به نماز جمعه تهران می‌روند که این جمعیت اندک با توجه به جمعیت ۱۰ میلیون نفری تهران، متناسب نیست. برای نماز جمعه‌ای که پایگاه و سنگر مهمی برای اسلام و انقلاب محسوب می‌شود، باید از نظر کمیت، یعنی جمعیتی که به آن اقبال نشان می‌دهند نیز فکری کنیم.»

کاهش جمعیت نمازگزاران در حالی است که جمهوری اسلامی طی سال‌های اخیر صدها میلیارد تومان برای ساخت مصلی‌ها هزینه کرده است. برای مثال به گفته برخی مسئولان، هزینه ساخت مصلای تهران بیش از 110 میلیارد تومان هزینه در بر داشته است. یوسف طباطبایی، امام جمعه و نماینده رهبر جمهوری اسلامی در اصفهان می‌گوید: «900 مصلی در کشور وجود دارد که جمعه هر هفته در آن‌ها نماز جماعت برگزار می‌شود.» علاوه بر هزینه ساخت این مکان‌های مذهبی، حکومت هزینه‌های تبلیغاتی فراوانی برای جذب اقشار مذهبی به مراسم نماز جمعه انجام داده است؛ اما گویی این هزینه‌ها تا کنون پاسخ منفی داده است.

مقاله

شبکه های اجتماعی

بایگانی


Top