آخرین اخبار

انتقال آب خزر به سمنان/ دریاچه ارومیه دیگری پدید می‌آید؟

طرح جنجالی انتقال آب دریای خزر به استان سمنان موجب اختلاف و جدل میان دولت و نمایندگان شده و حتی فعالان محیط‌زیست را نیز به دو دسته مخالف و موافق تقسیم کرده است.

27 روز قبل
بیان
A- A A+

طرح جنجالی انتقال آب دریای خزر به استان سمنان موجب اختلاف و جدل میان دولت و نمایندگان شده و حتی فعالان محیط‌زیست را نیز به دو دسته مخالف و موافق تقسیم کرده است.

به گزارش «شبکه بیان» بحران کاهش منابع آبی هرسال عمیق‌تر می‌شود و شهرها و روستاهای زیادی طعمه خشک‌سالی می‌شوند. دراین‌بین، فلات مرکزی ایران اوضاع به مراتب بدتری دارد و خشک‌سالی سراسر این منطقه را در نوردیده است.

مسئله خشک‌سالی فلات مرکزی همواره یک بحث داغ در محافل دولتی و غیردولتی بوده و روسای جمهوری نیز تلاش کرده‌اند از این مسئله به نفع افزایش محبوبیت خود استفاده کنند. چندی پیش حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران که به سمنان سفر کرده بود به همشهری‌های خود وعده داد آب خزر را به این استان انتقال دهد تا مشکل آب شرب و صنعت سمنان را حل کند.

روحانی در سفر آذرماه خود به سمنان گفته بود «مشکلات و بحث‌هایی در ابتدا وجود داشت؛ اما پیش‌بینی‌های لازم صورت گرفته است تا آب شرب، صنعت و کشاورزی به مرکز ایران نیز منتقل شود.»

این اظهارنظر روحانی با واکنش‌های منفی بسیاری روبرو شد؛ از فعالان محیط‌زیست گرفته تا نمایندگان استان‌های شمالی که از مخالفان سرسخت طرح انتقال آب خزر هستند در مقابل وعده روحانی موضع گرفتند. علی‌محمد شاعری، نماینده مردم بهشهر، نکا و گلوگاه در مجلس که به نماد مخالفت با این طرح تبدیل شده، گفته است «تا زنده‌ام اجازه انتقال آب دریای خزر را به سمنان نمی‌دهم و نمی‌گذارم ارومیه دیگری در این منطقه ایجاد شود.»

این نماینده مجلس با بیان اینکه موضوع انتقال آب دریای خزر در سال جاری از دستور کار مجلس خارج شده، استدلال کرده است که «با انتقال آب خزر به فلات مرکزی سطح آب این آن کاهش می‌یابد و با افزایش شوری و دمای این دریاچه مواجه خواهیم شد.»

حسن روحانی سال 1395 هم در سفر به سمنان وعده داده بود دولت انتقال آب خزر را  با کمک بخش خصوصی پیش خواهد برد. به دنبال اعلام این خبر قرارگاه خاتم‌الانبیا برای کار بر روی این طرح اعلام آمادگی کرده بود.

طرح انتقال سالانه 200 میلیون مترمکعب آب خزر مربوط به امروز و دیروز نیست؛ سرآغاز این جنجال بزرگ به یک دهه قبل یعنی دوران ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد بازمی‌گردد. ازآنجاکه احمدی‌نژاد هم مانند روحانی اصلیتی سمنانی دارد، با کلنگ زنی این طرح سعی کرده بود در بین همشهری‌های خود محبوبیت بیشتری به دست آورد؛ اما در همان مقطع فعالان محیط‌زیست و مردم شهرهای شمالی با این اقدام پوپولیستی احمدی‌نژاد به مخالفت برخاستند.

مخالفان طرح انتقال آب خزر می‌گویند برداشت آب علاوه بر خسارت به دریا، می‌تواند به جنگل‌ها و پوشش گیاهی آن منطقه آسیب وارد کند؛ چراکه اجرای شبکه انتقال آب دریای خزر به سمنان از مسیر جنگل‌های هیرکانی موجب از بین رفتن بخش وسیعی از جنگل‌ها و درختان و در نتیجه خسارت به طبیعت و محیط‌زیست شمال کشور خواهد شد.

برخی دیگر از فعالان محیط‌زیست می‌گویند طرح انتقال آب خزر اجتناب‌ناپذیر است؛ چراکه مسئله آب در ایران عادی و نرمال نیست و هرچه زودتر باید فکری به حال خشک‌سالی کرد. این دسته از موافقان بر این باورند که طرح انتقال آب خزر با تمام تبعاتی که دارد باید به انجام برسد؛ چون در غیر این صورت فلات مرکزی ایران با فاجعه انسانی روبرو خواهد شد.

اما دسته دیگری از فعالان محیط‌زیست معتقدند علاوه بر اینکه این طرح هزینه بالایی دارد و شیرین کردن هر مترمکعب آب خز 12 هزار تومان هزینه دارد، هرسال حدود سه میلیون تن نمک نیز به ‌جای می‌گذارد که در بلندمدت تبدیل به یک چالش زیست‌محیطی می‌شود.

احمد ربیعی، مدیرعامل بنیاد آب دریای خزر که از موافقان سرسخت این طرح است در توجیه آن می‌گوید «تولید نمک خوراکی و صنعتی و ده‌ها ماده مهم معدنی دیگر علاوه بر تأمین نیازهای کشور منجر به صادرات این محصولات نیز می‌شود.»

این در حالی است که امیرحسین مزینی فر، عضو هیئت‌مدیره انجمن هیدروگرافی و آب‌نگاری ایران پیشنهاد مطرح‌شده برای رفع معضل پساب شیرین‌کن‌ها را «شوخی» می‌داند و می‌گوید «نتیجه شیرین سازی 200 میلیون مترمکعب آب، سه میلیون تن نمک است که به دریاچه بسته خزر باز‌می‌گردد و امکان گردش و بازیابی آب در آن وجود ندارد.»

بهمن سال گذشته نیز 500 استاد دانشگاه از سراسر ایران و چند کشور خارجی طی نامه‌ای نسبت به طرح انتقال آب خزر ابراز نگرانی کردند. در بخشی از این نامه این پرسش مطرح شده است که «برای عواقب فاجعه‌بار این طرح همچون آسیب‌های جبران‌ناپذیر به اکوسیستم دریای خزر، تخریب و گسست اکولوژیک در جنگل‌های هیرکانی، شور شدن و تخریب خاک‌های حساس فلات مرکزی، هزینه سنگین اقتصادی برای اجرای طرح، گسترش تنش‌های اجتماعی بین مردم دو استان (مازندران و سمنان )، تخریب سرمایه اجتماعی، گسترش شکاف دولت ملت و غیره چه پیش‌بینی‌هایی صورت گرفته است؟»

برخی رسانه‌ها و مردم عادی نیز نسبت به طرح انتقال آب خزر به سمنان تردید دارند و از اینکه دریای خزر به سرنوشت فاجعه‌بار دریاچه ارومیه دچار شود، ابراز نگرانی کرده‌اند. با وجود همه نگرانی‌ها و هشدارها، دی‌ماه امسال خبرگزاری فارس نوشته بود عیسی کلانتری، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست ایران «نامه‌ای محرمانه» خطاب به رئیس‌جمهور نگاشته و در آن بر «ضرورت اجرای طرح انتقال آب از خزر به سمنان»  تأکید کرده است.

مقاله

شبکه های اجتماعی

بایگانی


Top