آخرین اخبار
نرگس کلباسی موظف به پاسخگویی و گفتگو با خبرنگاران استکاهش 22 درصدی تعداد شرکت‌های فعال در بورس تهران طی یک دهه گذشتهشتاب بی‌سابقه قیمت خودرو در ایرانچشم انداز مبهم خط لوله صلحترامپ در کنفرانس خبری دیدار با رهبر کره شمالی: تحریم‌‌ها همچنان برقرار خواهد ماند

چشم انداز مبهم خط لوله صلح

"خط لوله صلح" نام خط لوله گاز صادراتی ایران به هند و پاکستان است که براساس تفاهم‌های انجام شده، ایران متعهد شد تا مدت ۲۵ سال، گاز خود را با قیمت توافقی به هند و پاکستان بفروشد اما به دلایل سیاسی و امنیتی این پروژه تاکنون عملیاتی نشده است.

7 روز قبل
رضوان رضائی
A- A A+

مطلب منتشر شده ، بیانگر سیاستهای شبکه بیان نیست و نویسنگان آزادند که نظرات خود را بدون سانسور بیان کنند.

شبکه رسانه ای بیان جهت ایجاد فضای تبادل نظر، از نقطه نظرات انتقادی در خصوص مطالب منتشر شده استقبال میکند.

اهمیتگازطبیعیدربینحامل­هایانرژیطیچنددههاخیرشدتیافتهاست. بهدلیلاحتراقنسبتاًپاکوکارآمد،گازدرحالتبدیلشدنبهسوختبرگزیدهبرایمصارفگوناگونبه­ویژهتولیدبرقمی­باشد. نقشروبهرشدتجارتاینحاملانرژی،ملاحظاتسیاسیجدیدیرادرموردحفظامنیتعرضهگازایجادکردهاست. تاقبلازاین،بحثامنیتانرژیمنحصربهبازارنفتبوداماباتغییرمسیربهسویگاز،دولت­هاومصرف­کنندگانمجبورخواهندشدتاسؤالاتمشابهیرادرموردعرضهاینحاملانرژیمطرحسازند. روابطنوظهوربینعرضه­کنندگانعمدهوکشورهایمصرف­کنندهنهایی،ملاحظاتژئوپلتیکجدیدیرادربالاترینسطوحاقتصادیوامنیتیبهوجودآوردهاست

ژئوپلیتیک گازطبیعی

یکی از مسائل مهم درخصوص ژئوپلیتیک گازطبیعی، پراکندگی این حامل انرژی در سطح جهان است. به گزارش اداره اطلاعات انرژی دولت آمریکا (EIA)، منطقه "خاورمیانه" (شامل کشورهای بحرین، ایران، عراق، رژیم­صهیونیستی، اردن، کویت، لبنان، عمان، فلسطین­اشغالی، قطر، عربستان­سعودی، سوریه، امارات­متحده­عربی و یمن) با دارا بودن 40 درصد از ذخایر اثبات­شده گازطبیعی در سطح جهان، بیش­ترین سهم از ذخایر این حامل انرژی را در اختیار دارد.

منطقه "اوراسیا" (شامل کشورهای ارمنستان، آذربایجان، بلاروس، استونی، گرجستان، قزاقستان، قرغیزستان، لتونی، لیتوانی، مولداوی، روسیه، تاجیکستان، ترکمنستان، اوکراین و ازبکستان) نیز 31 درصد از این سهم را در اختیار دارد  که بخش عمده این رقم مربوط به کشور روسیه (بزرگ­ترین دارنده منابع گازطبیعی) می­باشد. پنج منطقه دیگر نیز درمجموع 29 درصد باقیمانده را به خود اختصاص می­دهند.

خاورمیانه به عنوان نقطه کانونی

بر اساس آمار منتشر شده، بخش عمده ذخایر گازطبیعی در منطقه خاورمیانه واقع شده است که وجود این ذخایر اهمیت کانونی خاورمیانه را در کنار داشتن ذخایر عمده نفت­خام دوچندان می­کند. ایران و قطر با دارا بودن 43 و 31 درصد از کل ذخایر گازطبیعی منطقه، از بیش­ترین اهمیت نسبت به سایر کشورها برخوردار هستند. عربستان، امارات­متحده­عربی و عراق به ترتیب با 10، 8 و 4 درصد از کل ذخایر در مکان­های بعدی قرار می­گیرند.

بررسی ژئوپلتیکی خطوط لوله

به طور کلی انتقال گاز نسبت به نفت­خام نیاز به زیرساخت­های پرهزینه­تری دارد و از این رو قراردادهای گازطبیعی معمولاً در افق زمانی بلندمدت منعقد می­شوند. این مسأله هم برای سرمایه­گذاران به لحاظ اقتصادی چالش­برانگیز است و هم برای دولت­ها که به وجوه ثبات سیاسی و امنیتی توجه زیادی دارند. نکته دیگر مربوط به کشورهای ترانزیت­کننده است که ممکن است امنیت خط لوله را به دلایل مختلف به خطر بیندازند. مواردی از این دست معمولاً در بررسی­های ژئوپلتیکی خطوط انتقال گاز مورد توجه دولت­ها قرار می­گیرد.

در این بخش خطوط لوله بالقوه و مطرح شده برای انتقال گاز منطقه خاورمیانه و آسیای مرکزی مورد بررسی قرار می­گیرد. این انتقال به دو مقصد اصلی شبه­قاره هند و اروپا خواهد بود که هر دو از مناطقی هستند که رشد تقاضای قابل­توجهی را طی سال­های آینده را تجربه خواهند کرد.

خط لوله ایران- پاکستان- هندوستان (خط لوله صلح)

"خط لوله صلح" نام خط لوله گاز صادراتی ایران به هند و پاکستان است که براساس تفاهم‌های انجام شده، ایران متعهد می‌شود که تا مدت ۲۵ سال، گاز خود را با قیمت توافقی به هند و پاکستان بفروشد. این مسیر اقتصادیترین روش تامین انرژی شبه قاره هند می‌باشد و مذاکراتی پیرامون پیوستن ترکمنستان و قطر به ایران برای تامین گاز طبیعی این پروژه بزرگ مطرح شده است. علاوه بر این، ایجاد خط لوله مذکور هدف دیگری داشت که شکل‌گیری رابطه‌ای دوستانه بین هند و پاکستان بود و به همین جهت به "خط لوله صلح" معروف شد.

طرح خط لوله انتقال گاز صادراتی ایران به هند و پاکستان در سال ۱۹89 مطرح شد اما گفتگوها بر سر این طرح از ده سال پیش آغاز شد. طول خط لوله ایران به هند ۲۷۰۰ کیلومتر بوده و پیش­بینی شده است که در صورت توافق نهایی، ۱۱۰۰ کیلومتر از این خط لوله در ایران، ۷۸۰ کیلومتر در پاکستان و ۶۰۰ کیلومتر در هند احداث شود. با تکمیل این طرح، روزانه ۱۵۰ میلیون متر مکعب گاز ایران به هند و پاکستان صادر می‌شود که ۹۰ میلیون متر مکعب آن برای هند و ۶۰ میلیون متر مکعب آن برای پاکستان در نظر گرفته شده است. ساخت این خط لوله که از سال ۲۰۰۲ شروع شد، قرار بود در سال ۲۰۱۴ به بهره‌برداری برسد که با کنار کشیدن هند از این پروژه و تعلل پاکستان در ساخت خط لوله در داخل این کشور، نیمه‌کاره رها شده‌است. هزینه اجرای این طرح در برآوردهای اولیه چهار میلیارد و پانصد میلیون دلار اعلام شده بود اما اکنون کارشناسان هزینه کنونی طرح را حدود هفت میلیارد دلار برآورد می‌کنند.

اگر چه به لحاظ نیاز هندوستان به منابع گازی و شرایط سیاسی و اقتصادی مناسب، پتانسیل ایجاد این خط لوله را کرده است اما تأمین امنیت این خط لوله در پاکستان با مشکلات جدی مواجه می­باشد؛ به طوری که احداث خط لوله تا مرز پاکستان توسط ایران انجام و آماده بهره­برداری  شده است اما وجود دولت ناپایدار در پاکستان و فعالیت گروه­های تروریست سلفی- وهابی، موادمخدر و مناقشه­های مرزی ادامه این مسیر را در حال حاضر غیرممکن نموده است.

مقاله

شبکه های اجتماعی

بایگانی


Top