آخرین اخبار

غلبه سیاست بر اقتصاد؛ بسته‌های بی‌سرانجام

سخنگوی دولت در حالی از بسته معیشتی برای جبران کاهش قدرت خرید مردم سخن می‌گوید که بر اساس آمار رسمی، نرخ تورم همچنان تک‌رقمی است.

9 ماه قبل
رضوان رضائی
A- A A+

مطلب منتشر شده ، بیانگر سیاستهای شبکه بیان نیست و نویسنگان آزادند که نظرات خود را بدون سانسور بیان کنند.

شبکه رسانه ای بیان جهت ایجاد فضای تبادل نظر، از نقطه نظرات انتقادی در خصوص مطالب منتشر شده استقبال میکند.

همزمان با بالا رفتن قیمت اسعار خارجی در برابر ریال (کاهش ارزش ریال)، قدرت خرید ایرانیان طی چند ماه گذشته به کمتر از یک‌سوم کاهش پیدا کرده است. این موضوع به خصوص در دهک‌های پایین درآمدی که دستمزد ثابت دارند و هیچ‌گونه دارایی ندارند، سبب گسترش روزافزون فقر شده است. آمار غیررسمی و نتایج پژوهش‌های مستقل نشان می‌دهد که طی این مدت بین چهار تا پنج میلیون نفر به جمعیت زیر خط فقر افزوده شده است. یکی از راهکارهایی که دولت دوازدهم برای جبران این کاهش قدرت خرید در نظر گرفته ارایه بسته‌های حمایتی در قالب ارایه کالاست.

طی چند روز گذشته، «محمدباقر نوبخت» رییس سازمان برنامه و بودجه ایران با بیان این که پنج بسته جبرانی اقتصادی برای گروه‌های مختلف درآمدی آماده شده است، گفت: دو بسته معیشتی برای همه اقشار مردم، یک بسته معیشتی خاص برای پنج دهک پایین جامعه، بسته حمایتی برای تولیدکنندگان و یک بسته حمایتی برای پیمانکاران و کارکنان دولت تهیه و تدوین شده است. نکته جالب این که سخنگوی دولت در حالی از بسته معیشتی سخن می‌گوید که بر اساس آمار رسمی، نرخ تورم همچنان تک‌رقمی است.

همچنین «انوشیروان محسنی بندپی» سرپرست وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نیز در سخنانی گفت: پنج دهک درآمدی نخست تحت پوشش «حمایت نقدی» قرار می‌گیرند. «کارت کالا» یا همان «کوپن الکترونیکی» نیز به همگان تعلق می‌گیرد. بر این اساس، بسته نخست دولت «کارت کالا» یا همان کوپن‌ است که برای «تامین کالاهای اساسی» در اختیار تمامی مردم قرار می‌گیرد و بسته معیشتی دوم پنج دهک پایین درآمدی را پوشش خواهد داد.

بحث پرداخت «یارانه کالایی»، «سبد کالا» و آن چه امروز «بسته معیشتی» نامیده می‌شود سابقه در سال‌های دهه شصت و زمان جنگ تحمیلی در اقتصاد ایران دارد. اگر چه هنوز از جزییات این دو بسته وعده داده شده توسط دولت اطلاعی در دست نیست اما با توجه به تجربیات پیشین، چند استنباط و نتیجه از این سیاست در شرایط کنونی می‌توان داشت:

 

الف) دولت پذیرفته که با افزایش نرخ تورم و کاهش ارزش پول ملی، قدرت خرید بخش زیادی از مردم طی ماه‌های اخیر به شدت افت کرده است و با ارایه این بسته‌ها سعی در بازگرداندن بخشی از این قدرت خرید از دست رفته دارد. پذیرفتن واقعیت توسط دولتمردان پس از مدت‌ها خوش‌بینی خیالی (ارایه ارقام مثبت از رشد اقتصادی، تورم و بیکاری) می‌تواند اندکی امیدوارکننده باشد.

 

ب) به نظر می‌رسد با توجه به اجرایی شدن دور اول تحریم‌ها از سوی دولت ترامپ و نزدیک بودن دور دوم آن در 13 آبان ماه، دولت می‌خواهد با این سیاست به نظر پوپولیستی، بخشی از دهک‌های پایین درآمدی را از اعتراض بالقوه بازدارد (غلبه اهداف سیاسی بر اهداف اقتصادی)؛ غافل از این که نه منابع مالی برای این کار کافی بوده و نه گستردگی فقر با توزیع چند قلم کالا قابل رفع است.

 

 

ج) به بیان کارشناسان اقتصادی، موج تورم فزاینده در نیمه دوم سال شدیدتر از نیمه اول خواهد بود. از این رو یکی دیگر از مقاصد دولت در ارایه این بسته‌ها افزایش عرضه و به تبع آن برقراری ثبات در بازار کالاست اما شرایط خاص اقتصاد ایران و هراس مردم از بازگشت تحریم‌ها نمی‌تواند بازار را در این شرایط و با چنین سیاست‌هایی به تعادل برساند؛ چرا که شرایط «هراس از آینده» (Panic) سبب می‌شود تقاضای مردم برای کالاها (به دلیل ترس از نایاب شدن) چندین برابر شود. 

مقاله

شبکه های اجتماعی

بایگانی


Top