آخرین اخبار

عقب‌نشینی از کوپن

با وجود مصوبه مجلس شورای اسلامی برای توزیع کوپنی کالاهای اساسی، وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام کرده است که در حال حاضر «برنامه‌ای برای توزیع کوپنی کالاهای اساسی» در دستور کار قرار ندارد.

8 ماه قبل
بیان
A- A A+

با وجود مصوبه مجلس شورای اسلامی برای توزیع کوپنی کالاهای اساسی، وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام کرده است که در حال حاضر «برنامه‌ای برای توزیع کوپنی کالاهای اساسی» در دستور کار قرار ندارد.

به گزارش «شبکه رسانه‌ای بیان» کوپن همواره یکی از جنجال‌برانگیزترین پدیده‌های اقتصادی ایران بوده است؛ چه در سال 1359 که بر اثر جنگ توان اقتصادی ایران تحلیل رفته بود و چه امسال که این بحث بار دیگر داغ شده و انتقاد تند مردم و کارشناسان اقتصادی را در پی داشته است.

نمایندگان مجلس شورای اسلامی یازدهم اسفند پارسال در ادامه بررسی جزئیات بودجه 98 در بخش هزینه‌ای با 158 رأی موافق، 38 رأی مخالف و 9 رأی ممتنع از مجموع 236 نماینده حاضر در مجلس بند مربوط به اختصاص 14 میلیارد دلار برای تأمین کالاهای اساسی را تصویب کردند. در آن جلسه مصوب شد که کالاهای اساسی امسال به صورت کوپنی توزیع شوند؛ البته با این تفاوت که برخلاف گذشته، کوپن‌ها از حالت کاغذی به شکل الکترونیکی تغییر می‌یابند.

بحث توزیع کوپنی کالاهای اساسی وقتی جدی‌تر شد که رئیس‌کل بانک مرکزی در یک گفت‌وگوی تلویزیونی از ایجاد «سیستم سهمیه و نظارت بر تخصیص کالاهای اساسی با نرخ تعیین‌شده با استفاده از کارت بانکی» خبر داد.

عبدالناصر همتی در این مصاحبه گفته بود «فرآیند رفاهی توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با همکاری شرکت خدمات انفورماتیک، شرکت توسن و شرکت‌های پرداخت الکترونیک بازنویسی و با بهره‌گیری از زیرساخت ارزش‌افزوده سامانه شتاب (سامانه مانا) عملیاتی شد تا هر نوع سهمیه‌ای بر اساس کد ملی شهروندان کنترل شود.»

با وجود قانون‌گذاری مجلس و آماده‌سازی زیرساخت‌های الکترونیکی مربوط به کالابرگ یا کوپن، معاون بازرگانی وزارت صنعت روز شنبه 11 خرداد اعلام کرده است که «در حال حاضر برنامه‌ای برای توزیع کوپنی کالاهای اساسی در دستور کار وزارت صنعت، معدن و تجارت نیست اما در صورتی که دولت و مجلس خواستار اجرای توزیع کوپنی باشند، می‌توانیم ظرف یک ماه شرایط اجرای آن را فراهم کنیم.»

عباس قبادی با این ادعا که کالا «به اندازه کافی» در کشور وجود دارد، اظهار داشته است «به همین دلیل عرضه کوپنی کالاهای اساسی توصیه نمی‌شود.»

کارشناسان اقتصادی پیش از این هشدار داده بودند که دو نرخی شدن کالاهای اساسی مشکلات متعددی از فساد و افزایش نرخ تورم را در پی خواهد داشت.

عبدالحسین ساسان، استاد سابق اقتصاد دانشگاه اصفهان با تأکید بر اینکه «کوپن، دارویی با عوارض وحشتناکی است» و احتمال بازگشت این سیاست به دلیل شرایط اقتصادی موجود وجود دارد، گفته است «به طور قطع یکی از مهم‌ترین عوارض ناخواسته کوپن حتی از نوع الکترونیک آن، اتلاف سرمایه‌های ملی است و زمانی که سیستم کوپنی پیاده شود همانند یارانه نقدی، تمام مردم حتی اگر به آن نیاز نداشته باشند، استفاده آن را حق خود می‌دانند.»

یکی از دلایلی که رژیم ایران همانند ده‌های قبل به کوپن روی آورده، کاهش درآمدهای ارزی است که در پی تحریم‌های دولت آمریکا این مسئله تشدید شده است. کاهش صادرات نفت و بلوکه شدن درآمدهای ارزی ایران در کشورهای دیگر، خزانه ارزی بانک مرکزی را به شدت تحت فشار قرار داده و به نظر می‌رسد این مسئله رژیم ایران را به تغییر رویکرد در توزیع کالاهای اساسی با نرخ ارز ترجیحی مجبور کرده است.

عقب‌نشینی از سیاست توزیع کوپنی کالاهای اساسی در شرایطی که مشکلات ارزی به اوج رسیده، نشان می‌دهد رژیم ایران از پی‌آمدهای این شیوه توزیع به شدت نگران است. تجربه‌های قبلی نیز نشان می‌دهند وجود کوپن، بازارهای موازی ایجاد می‌کند و هم‌زمان با افزایش بی‌رویه قیمت‌ها، کالاهای اساسی کمیاب می‌شوند. از سوی دیگر، عدم ساماندهی توزیع کالاهای اساسی هم هزینه‌های سنگینی را در پی خواهد داشت.

روش توزیع کالا به صورت کوپنی بیشتر در کشورهای کمونیستی به منظور برخورداری شهروندان از امکانات برابر و داشتن قدرت خرید مساوی اعمال می‌شود؛ اما نتیجه این روش هرگز با هدف دولت‌های کمونیستی و سوسیالیستی تطابق نداشته و در نهایت مردم بزرگ‌ترین متضرر بوده‌اند.

مقاله

شبکه های اجتماعی

بایگانی


Top