آخرین اخبار

افزایش دستوری جمعیت؛ مأموریت ناممکن

رهبر جمهوری اسلامی بازهم خواهان افزایش جمعیت ایران شده و این بار برای توجیه این خواسته خود، مدعی شده است که خانواده‌های آمریکایی 15 تا 20 بچه دارند.

3 ماه قبل
بیان
A- A A+

رهبر جمهوری اسلامی بازهم خواهان افزایش جمعیت ایران شده و این بار برای توجیه این خواسته خود، مدعی شده است که خانواده‌های آمریکایی 15 تا 20 بچه دارند.

به گزارش «شبکه بیان» بحث بر سر افزایش جمعیت از 6 سال گذشته به این سو بالا گرفته و حکومت ایران در حال استفاده از ظرفیت‌های تبلیغاتی خود برای تشویق خانواده‌ها به فرزندآوری است. این در حالی است که تا قبل از دهه 90 خورشیدی، جمهوری اسلامی بر سیاست کنترل جمعیت تأکید داشت.

رهبر جمهوری اسلامی آبان 1392 در پیامی به همایش تغییرات جمعیتی نوشته بود «بنده همچنان معتقدم کشور ما کشور هفتادوپنج میلیونی نیست، کشور ما کشور صد و پنجاه میلیونی است، حالا ما دست‌کم را گرفتیم، گفتیم صد و پنجاه میلیون؛ بیشتر هم می‌شود گفت.»

این اظهارات علی خامنه‌ای در همان مقطع با انتقادهای کارشناسان اقتصادی و جامعه شناسان مواجه شد. استدلال کارشناسان اقتصادی این است که حکومتی که در اداره کشور ضعیف عمل می‌کند و نمی‌تواند حداقل امکانات اقتصادی، رفاهی و شغلی را برای جمعیت 80 میلیونی تأمین کند، چگونه می‌تواند زمینه زیست استاندارد جمعیت بیش از 150 میلیون نفری را فراهم کند.

دستگاه رسانه‌ای حکومت ایران تقریباً از همان سال 92 به روش‌های مختلف شروع به تبلیغ سیاست افزایش جمعیت می‌کنند و نهادهای حکومتی نیز از آن زمان به پیروی از مواضع رهبرشان، افزایش جمعیت را یک «ارزش دینی» تلقی می‌دانند.

اما صحبت از جمعیت 150 میلیونی، پایان ماجرا نبود؛ خامنه‌ای اواخر اردیبهشت 1393 دستوری 14 ماده‌ای را تحت عنوان «سیاست‌های کلی جمعیت» به دستگاه‌های حکومتی و وزارتخانه‌ها ابلاغ کرد و خواهان «جبران کاهش نرخ رشد جمعیت و نرخ باروری در سال‌های گذشته» شد.

پس از ابلاغ این متن از سوی بیت خامنه‌ای، تبلیغات جدی‌تر و چهره‌های تندرو مواضع سرسختانه‌تری را به نفع سیاست افزایش جمعیت کشور اتخاذ کردند. سازمان اطلاعات سپاه نیز چند کارشناس و پژوهشگر جمعیت‌شناسی  را دستگیر کرد و مانع برگزاری برخی همایش‌های مربوط به جمعیت‌شناسی شد.

خبرگزاری فارس ششم آذر 97 با اشاره به دستگیری چند جمعیت شناس، نوشت: «این افراد با اقدامات شبکه‌ای خود، در پوشش فعالیت‌های علمی اقدام به نفوذ در دستگاه‌های مختلف حاکمیتی و مانع آفرینی در برابر اجرای صحیح سیاست‌های کلی نظام در زمینه جمعیت کرده‌اند.»

یکی از اقدام‌های سپاه پاسداران در ارتباط با بحث جمعیت در سال گذشته که سروصدای زیادی به راه انداخت، دستگیری «میمنت حسینی چاوشی»، استاد جمعیت‌شناسی دانشگاه ملی استرالیا بود. گفته شده کتاب «تحولات باروری در ایران» که تألیف مشترک خانم حسینی چاوشی و دو پژوهشگر دیگر است، در سال 1389 برنده جایزه جهانی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران شده است.

بااین‌همه، کارشناسان معتقدند جمعیت ایران آن‌طور که باید مطابق میل حکومت ایران افزایش نمی‌یابد. تمایل به تک‌فرزندی در میان خانوارهای ایرانی به شدت بالا است و حتی خیلی از زوج‌ها بر این باورند در شرایط اقتصادی کنونی حتی داشتن یک فرزند هم زیان‌بار است.

علاوه بر کاهش فرزندآوری در ایران که حاصل بحران اقتصادی و تغییر سبک زندگی مردم است، مطابق آمار‌های سازمان ثبت‌احوال طی سال‌های 87 تا 97 تعداد ازدواج‌ها نیز 37 درصد کاهش داشته و طی این دهه میانگین سن ازدواج یک‌ سال افزایش پیدا کرده است.

حکومت ایران از مسئله کاهش نرخ باروری نگران است و گمان می‌کند غرب «توطئه» کرده است تا «جمعیت شیعیان» کاهش یابد. رهبر جمهوری اسلامی که فروردین امسال با تعدادی از زوج‌های جوان دیدار داشته و فایل صوتی آن یکشنبه این هفته منتشر شده، ادعا کرده است که «در آمریکا خانواده‌ای 15تا بچه دارند، 20تا بچه دارند و از این قبیل، تشویق هم می‌شوند و هیچ‌کس مذمتشان نمی‌کند. اما نوبت به کشور ما که می‌رسد، این طرف قضیه تشویق می‌شود، یعنی کم‌فرزندی و مانند این.»

معلوم نیست خامنه‌ای بر اساس کدام آمار مدعی شده است که خانواده‌های آمریکایی 15 تا 20 فرزند دارند؛ اما آمارهای رسمی نشان می‌دهند هر خانواده آمریکایی در سال 2018 به طور میانگین 1.9 فرزند داشته است. آمارهای سازمان بهداشت جهانی نیز بیانگر این است که کشورهای فقیر و عقب‌مانده همچون نیجر بیشترین میزان زاد و ولد را دارند.

مقاله

شبکه های اجتماعی

بایگانی


Top