آخرین اخبار

جبران کسری بودجه از سه‌راهی همتی

افزایش تنش‌ها و احتمال برخورد نظامی در خلیج‌فارس فقط یک بُعد از مناقشه بین رژیم ایران و آمریکا محسوب می‌شود؛ بعد دیگر ماجرا، یک جنگ تمام‌عیار اقتصادی است که منجر به کسری شدید بودجه ایران شده است.

5 ماه قبل
بیان
A- A A+

افزایش تنش‌ها و احتمال برخورد نظامی در خلیج‌فارس فقط یک بُعد از مناقشه بین رژیم ایران و آمریکا محسوب می‌شود؛ بعد دیگر ماجرا، یک جنگ تمام‌عیار اقتصادی است که منجر به کسری شدید بودجه ایران شده است.

به گزارش «شبکه رسانه‌ای بیان» در بودجه 98 رژیم ایران، قیمت هر بشکه نفت خام 54 دلار در نظر گرفته شده است. ایران تا قبل از تحریم‌های آبان 97 روزانه 2 میلیون و 500 هزار بشکه نفت صادر می‌کرد. اکنون جمهوری اسلامی از درآمدهای نفتی محروم شده و سایر منابع درآمدی نیز به دلیل تحریم‌های آمریکا از دست رفته‌اند.

مجموعه تحریم‌ها منجر به یک شکاف عمیق بین منابع و مصارف بودجه جمهوری اسلامی شده و این رژیم به شدت نگران چگونگی تأمین هزینه‌ها و مخارج خود است. مرکز پژوهش‌های مجلس اخیراً در گزارشی اذعان کرده است که رژیم ایران امسال با کسری بودجه 100 هزار میلیارد تومانی روبرو خواهد شد.

اما اگر کاهش صادرات نفت و قطع درآمدهای حاصل از آن واقع‌بینانه در نظر گرفته شود، رقم کسری بودجه تقریباً به دو برابر عددی می‌رسد که مرکز پژوهش‌های مجلس اعلام کرده است. خبرگزاری‌های بین‌المللی اعلام کرده‌اند که صادرات نفت ایران به کمترین میزان خود طی 40 سال گذشته رسیده است.

خبرگزاری بلومبرگ نیز اعلام کرده که بر اساس آمارهای موسسه «ریفینیتیو آیکون» فروش نفت ایران به 250 هزار بشکه افت کرده است. این یعنی کاهش صادرات 2 میلیون و 250 هزار بشکه‌ای در روز که رقم آن بر اساس نفت 54 دلار در هر بشکه، می‌شود 121 میلیون و 500 هزار دلار و رقم سالانه آن نیز به 44 میلیارد و 347 میلیون 500 هزار دلار می‌رسد.

رژیم ایران میزان فروش نفت را در بودجه امسال 1.5 میلیون بشکه در نظر گرفته است، حال اینکه به گزارش بلومبرگ فروش نفت ایران به 250 هزار بشکه در روز رسیده است. ادامه این روند تا پایان امسال به معنی کسری 24.5 میلیارد دلاری بودجه است؛ چراکه جمهوری اسلامی روی فروش روزانه 1.5 میلیون بشکه نفت 54 دلار حساب کرده است. کاهش 24.5 میلیارد دلاری درآمدهای نفتی، بیش از 197 هزار میلیارد تومان کسری بودجه روی دست جمهوری اسلامی خواهد گذاشت.

مسیرهای رژیم ایران برای جبران کسری بودجه

با توجه به میزان هزینه‌های جاری رژیم ایران که رقم آن به 320 هزار میلیارد تومان می‌رسد، کسری بودجه 197 هزار میلیاردی لرزه شدیدی را به تن جمهوری اسلامی انداخته و حتی علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی بهمن پارسال در نامه‌ای به علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی خواستار «اصلاح بودجه» شده بود.

اما رئیس‌کل بانک مرکزی ایران روز جمعه 31 خرداد در صفحه اینستاگرامی خود سه مسیر شامل «استفاده از راه‌های مختلف برای صدور بیشتر نفت»، «انتشار اوراق عرضه دولتی» و «برداشت از منابع صندوق توسعه ملی» را برای تأمین کسری بودجه اعلام کرده و نوشته است این «تصمیم دولت و مجموعه نظام» است.

سه مسیری را که عبدالناصر همتی برای جبران کسری بودجه عنوان کرده است هرکدام مسائلی را پیرامون خود دارد که بحث و بررسی مفصلی را می‌طلبد. بحث درباره نخستین مسیر که مربوط به صادرات بیشتر نفت است، کاملاً بیهوده به نظر می‌رسد؛ چراکه خریداران عمده نفت ایران پا پس کشیده‌اند و بانک‌های خارجی نیز حاضر به همکاری به جمهوری اسلامی نیستند.

تأمین هزینه‌های رژیم از مسیر انتشار اوراق قرضه دولتی نیز در کوتاه‌مدت اجرایی نیست و نمی‌توان روی آن حساب باز کرد. در واقع تعمیق بازار بدهی از طریق انتشار اوراق قرضه دولتی در نظام مالی و بانکی ایران مانند گذشته به مثابه یک رویای دست‌نیافتنی است؛ چراکه هم‌اکنون تورم، نرخ بالایی دارد و ازآنجاکه معمولاً نرخ بهره این اوراق برای کل دوره ثابت است، در نتیجه در شرایط تورمی، خریداران این اوراق نه‌تنها سود نمی‌کنند، بلکه دچار ضرر هم می‌شوند؛ ازاین‌رو، خرید چنین اوراقی برای مردم و فعالان اقتصادی منطقی نیست. عدم شفافیت عملکرد بانک‌ها نیز دیگر چالش مهم بر سر راه انتشار اوراق قرضه دولتی به منظور تامین مالی رژیم ایران محسوب می شود که بانک مرکزی هنوز فکری به حال آن نکرده است.

برداشت از صندوق توسعه ملی تنها راهی است که موقتاً می‌تواند جمهوری اسلامی را از مهلکه تحریم‌ها نجات دهد. سهم این صندوق از درآمدهای نفتی در بودجه امسال به کمتر از 20 درصد رسیده ولی با در نظر گرفتن تحریم نفتی، صندوق توسعه ملی عملاً ورودی ندارد. علاوه بر این، رژیم ایران طی سال گذشته و امسال هربار با دستور علی خامنه‌ای مبالغ کلانی را از این صندوق برداشت کرده است که اگر این روند ادامه داشته باشد، به زودی موجودی این منبع استراتژیک به پایان خواهد رسید.

مقاله

شبکه های اجتماعی

بایگانی


Top