آخرین اخبار

طرح بسندگی زبان فارسی؛ آپارتاید آموزشی در مدارس

طرح «بسندگی زبان فارسی» که برای غربالگری دانش آموزان اول ابتدایی در نظر گرفته شده، انتقاد تند مردم و مخالفت برخی مسئولان حکومتی را در پی داشته است.

1 ماه قبل
بیان
A- A A+

طرح «بسندگی زبان فارسی» که برای غربالگری دانش آموزان اول ابتدایی در نظر گرفته شده، انتقاد تند مردم و مخالفت برخی مسئولان حکومتی را در پی داشته است.

به گزارش «شبکه بیان» دوازدهم خرداد امسال معاون ابتدایی وزارت آموزش‌وپرورش اظهاراتی را مطرح کرد که موجب واکنش منفی فعالان فرهنگی شد. رضوان حکیم زاده گفته بود «در طرح سنجش سلامت کودکان در بدو ورود به دبستان، بسندگی زبان فارسی را اضافه کردیم تا دانش‌آموزان با زبان فارسی ارتباط برقرار کنند.»

در طرح سنجش سلامت، کودکان از نظر جسمانی، شنوایی، آمادگی ذهنی و هوشی در بدو ورود به دبستان مورد ارزیابی قرار می‌گیرند و اگر شرایط مدنظر آموزش‌وپرورش را نداشته باشند، از تحصیل در مدارس عادی محروم می‌شوند. اضافه کردن مؤلفه بسندگی زبان فارسی به طرح سنجش سلامت این تصور را به وجود آورده که ندانستن زبان فارسی به مثابه مشکلات جسمانی، شنوایی و هوشی است.

نایب‌رئیس مجلس شورای اسلامی در واکنش به این طرح وزارت آموزش‌وپرورش گفته است «این طرح به هیچ عنوان منطقی و عقلانی نبوده و هرکسی این را مطرح کرده، بیخود کرده است.»

مسعود پزشکیان با اشاره به غیرقانونی خواندن این طرح، اظهار داشته است که «به جای مطرح کردن تسلط به زبان فارسی، راه را برای تحصیل به زبان مادری هموار کنند. برای زبان‌هایی مانند عربی و انگلیسی کلاس برگزار می‌کنند در حالی که از برگزاری کلاس برای زبان‌های قومی امتناع می‌کنند.»

طرح بسندگی زبان فارسی برای ورود به دوره ابتدایی در حالی است که اصل پانزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی صراحتاً بر استفاده از زبان مادری در مدارس تأکید می‌کند. در این اصل تصریح شده است که «زبان و خط رسمی و مشترک مردم ایران فارسی است‌. اسناد و مکاتبات و متون رسمی و کتب درسی باید با این زبان و خط باشد ولی استفاده از زبان‌های محلی و قومی در مطبوعات و رسانه‌های گروهی و تدریس ادبیات آن‌ها در مدارس‌، در کنار زبان‌ فارسی آزاد است‌.»

منتقدان می‌گویند بسندگی زبان فارسی نوعی تبعیض آموزشی محسوب می‌شود؛ چراکه به گفته معاون ابتدایی آموزش‌وپرورش دانش آموزان باید غربالگری شوند و برای آن‌هایی که به زبان فارسی تسلط ندارند، برنامه‌های هدفمندی برای تقویت زبان فارسی ارائه شود.

برخی معلمان و فعالان فرهنگی نیز با تأکید بر اینکه شرط تسلط به زبان فارسی حاکم کردن آپارتاید آموزشی در مدارس است، معتقدند اجرای طرح بسندگی زبان فارسی و در نظر گرفتن برنامه ویژه برای غیرفارسی‌زبانان ایرانی، حس تبعیض و تحقیر را به آن‌ها منتقل می‌کند. احمد شبانی‌بانه، معلم طی یادداشتی در سایت عصر ایران نوشته است: «این طرح گرچه در ظاهر امر طرحی است که در لوای گسترش عدالت مطرح شده و با خود حامل ژست‌های مساوات‌طلبانه است اما در نهان نگاهی مهاجرانه به بخش عمده‌ای از کودکان این مملکت دارد؛ یعنی به کودکان غیرفارسی‌زبان نگاهی همچون مهاجران دارد.»

یکی از خواسته‌های اقوام غیرفارسی‌زبان ایرانی تحصیل به زبان مادری است. حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران در زمان انتخابات سال 1392 به مردم قول داده بود «تبعیض قومیتی» را رفع و اصل 15 قانون اساسی را اجرایی کند.

علی یونسی، دستیار ویژه حسن روحانی در امور اقوام و اقلیت‌های دینی و مذهبی، یازدهم خرداد 1395 از صدور دستور دولت به آموزش‌وپرورش برای آموزش زبان‌های محلی کردی و ترکی در شماری از مناطق کردنشین و ترک‌نشین ایران خبر داده بود. معلوم نیست این دستور اجرایی شده باشد.

در اصل نوزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی تصریح شده است که «مردم ایران از هر قوم و قبیله که باشند از حقوق مساوی ‌برخوردارند و رنگ‌، نژاد، زبان و مانند این‌ها سبب امتیاز نخواهد بود.» اما حکومت ایران به اشکال مختلف حقوق اقلیت‌های قومی، مذهبی و جنسی را زیر پا گذاشته و حتی علیه آن‌ها نیز اقدام‌های خشونت باری را انجام داده است.

مقاله

شبکه های اجتماعی

بایگانی


Top