آخرین اخبار

تکرار داستان های سقوط با هواپیماهای «سوخو» و دست چندم

در نمایشگاه اوراسیا 2018 در ترکیه دو شرکت هواپیمایی «آسمان» و «ایران‌ایرتور» در هفته گذشته (چهارشنبه، پنجم اردیبهشت ماه 97)،

2 سال پیش
محمد معین
A- A A+

مطلب منتشر شده ، بیانگر سیاستهای شبکه بیان نیست و نویسنگان آزادند که نظرات خود را بدون سانسور بیان کنند.

شبکه رسانه ای بیان جهت ایجاد فضای تبادل نظر، از نقطه نظرات انتقادی در خصوص مطالب منتشر شده استقبال میکند.

در نمایشگاه اوراسیا 2018 در ترکیه دو شرکت هواپیمایی «آسمان» و «ایران‌ایرتور» در هفته گذشته (چهارشنبه، پنجم اردیبهشت ماه 97)، قرارداد های جداگانه ای برای خرید 40 فروند هواپیمای مسافربری سوخو با روسیه امضا کردند. تفاهم نامه خرید این 40 فروند سوخو که سهم هر یک از این دو شرکت هوایی 20 فروند است در حضور معاون وزیر صنعت و تجارت روسیه و مدیران عامل دو شرکت هواپیمایی ایرانی و شرکت هواپیماسازی سوپر جت امضا شد.

 این مدل از هواپیما که گفته می شود آخرین نوع طراحی شده از سری هواپیمای سوپر جت 100 است. این تفاهم نامه در حالی به امضا  رسید که یکی از مهمترین امتیازاتی که در برجام برای ایران در نظر گرفته شده بود، خرید و تجهیز ناوگان فرسوده هواپیمایی بود. ناوگانی که با هزاران مشکل دست و پنجه نرم می کند و در سال های اخیر کشته و زخمی های بسیاری در ایران به جا گذاشته است. در آخرین مورد این سوانح هوایی سقوط هواپیمای ATR شرکت هوایی آسمان در مسیر تهران به یاسوج و در منطقه سمیرم در نزدیکی اصفهان بوده است.  علت اصلی سقوط این هواپیما عمر بالا و همچنین شرکت سازنده این هواپیما که از نوع توپولوف روسی بود، عنوان شده است. حال گویا قرار است سریال سقوط توپولوف ها با سوخو جایگزین شود، چرا که هواپیماهای سوپر جت 100 انحصارا توسط شرکت روسی تولید نمی شود و بخش های گوناگون آن از جمله با اینکه طراحی بدنه سوپرجت 100  از سوی شرکت سوخو انجام می گیرد اما مشاور طراحی، شرکت بوئینگ بوده است. 

باید گفت سامانه کنترل بال را شرکت لیبهر آلمان و داخل هواپیما را  شرکت پنین فارینای ایتالیا طراحی شده و شریک راهبردی سوخو برای ساخت این هواپیما هم شرکت آلنیای ایتالیا است. بیشتر تجهیزات الکترونیک و ناوبری هواپیما  نیز توسط شرکت تالس فرانسه طراحی و ساخته شده‌ است. موتور این هواپیما با نام سام 146 ساخت یک کنسرسیوم مشترک بین شرکت روسی نپوسترن و شرکت فرانسوی سفران است. نپوسترن توانمند‌ترین سازنده موتورهای هواپیماهای جنگی روسیه است و موتور سوخو 27، 30، 35 و تی 50 را ساخته است.از این رو چون بخش هایی از این هواپیما توسط شرکت هواپیمایی بوئینگ ساخته می شود و از آنجایی که ایران تحت تحریم های یکجانبه امریکا است پس باید وزیر خزانه داری امریکا مجوز لازم برای فروش این هواپیما ها را صادر کند. دنیس مانتوروف، وزیر صنعت و بازرگانی روسیه در همین زمینه گفته بود: «در بین قطعات و تجهیزات هواپیمای سوپر جت 100 قطعاتی وجود دارند که در آمریکا تولید می‌شوند و طبق تحریم‌های آمریکا ما باید از خزانه‌داری این کشور مجوز بگیریم». مانتوروف همچنین افزوده است که: «فعلا پاسخی از واشینگتن در این باره دریافت نکرده‌ایم و متاسفانه زمان بررسی این درخواست نیز در دولت آمریکا نامشخص است». 

نگرانی آنجا تشدید می شود که ممکن است شرکت سوخو قطعات شرکت‌های غربی را با نمونه روس جایگزین کرده باشد تا دیگر نیازی به اجازه دولت آمریکا برای فروش این هواپیماها به ایران نداشته باشد که خود یک فاجعه در آینده نزدیک می تواند باشد. اما این تنها نگرانی برای خرید این هواپیماها نیست، زیراکه پیشتر در سال 1395 در حالی که اعلام شده بود سه شرکت خصوصی در ایران برای خرید جت‌های مسافربری سوخو تمایل دارند و یک شرکت هم با سوخو به توافق رسیده است اما نقص فنی در این جت‌ها، سبب شد دو شرکت آئروفلوت روسیه و اینترجت مکزیک پرواز این هواپیما‌ها را متوقف کنند. پس از این اتفاق احتمال خرید این هواپیما توسط شرکت‌های ایرانی در‌هاله‌ای از ابهام قرار گرفت و در همین ارتباط مقصود اسعدی سامانی، دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی پس از زمین‌گیر شدن این هواپیما‌ها در مکزیک و روسیه گفته بود: «به علت مشکل ایجاد شده، بحث خرید و اجاره این هواپیماها با اما و اگرهایی مواجه است».

تفاهم نامه خرید اجباری هواپیماهای مسافربری سوخو در حالی انجام گرفت که بعد از توافقنامه برجام در کل 9 فروند هواپیما به ایران تحویل داده شده که 3 فروند آن «ایرباس» و 6 فروند دیگر از نوع «ای تی آر» است اما ادامه خرید اینگونه هواپیما های باکیفیت بالا و مجهز، به دلیل همکاری نکردن شرکت هواپیمایی بوئینگ امریکا و مشکلات بانکی جمهوری اسلامی برای فاینانس لازم به منظور خرید هواپیماهای ایرباس فرانسه به تاخیر افتاده است. این در حالی است که دو شرکت آسمان و ایران‌ایرتور برای توسعه ناوگان خود پیش از این تفاهم نامه با دو شرکت بوئینگ و ایرباس قرارداد امضا کرده بودند بصورتی که شرکت ایران ایرتور پس از امضا قرار داد خرید با شرکت ایرباس اعلام کرده بود «در مجموع 45 فروند از خانواده 320 نئو با ظرفیت‌های متفاوت از 100 تا 240 صندلی خریداری شده که به مرور به ناوگان هواپیمایی ایران‌ایرتور اضافه می‌شوند». و همچنین در سال 1396 شرکت آسمان هم با شرکت بوينگ قرار داد خرید 30 فروند هواپیمای 737 را امضا کرده بود. بر این اساس اگر برنامه تحویل هواپیماها جدید  درست پیش می‌رفت، ایران باید در سال گذشته، 9 هواپیمای ایرباس را تحویل می‌گرفت اما این اتفاق رخ نداد. بوئینگ هم طبق برنامه باید 50 فروند هواپیمای بوئینگ مکس 737 را سال 2021 به ایران تحویل دهد. در کنار آن 30 فروند هواپیمای بوئینگ 777 که 15 فروند آن از خانواده 300 R  است که 6 فروند در سال جاری میلادی که نخستین فروند آن قرار بود از آوریل 2018 (اردیبهشت ماه 1397) به ایران تحویل داده شود که در هفته گذشته تحویل آن تا زمان نامعلومی به تاخیر افتاده و فعلا امکان تحویل آن وجود ندارد و 6 فروند دیگر از آن نیز در سال 2019 و سه فروند هم در سال 2020  و  15 فروند نیز از جدیدترین مدل 777 X هم از سال 2021 به ایران تحویل داده شود.

حال با اجرایی نشدن تحویل این هواپیما ها در کنار ترس و واهمه مردم دو راه پیش روی جمهوری اسلامی است نخست آنکه ناوگان هوایی را با هواپیماهای بی کیفیت روسی که پیشتر هم ناکارآمدی آنها با سوانح هوایی کام مردم را تلخ کرده است، نونوار شود که این امر را می توان در خوشحالی مقامات روسی مشاهده کرد، زیراکه روسیه بارها از ایران درخواست کرده بود که به جای خرید هواپیماهای برجامی از شرکت ایرباس و بوئینگ، با هواپیماهای روسی ناوگان هوایی خود را به روز رسانی و ارتقاء دهد. راه حل دیگر خرید و تجهیز ناوگان هوایی با هواپیماهای دست دوم و چند سال کار کرده است. امری که به بالا بودن میانگین سن ناوگان هواپیمایی در ایران دامن می‌زند. هواپیماهای دست دوم نسبت به هواپیماهای نو، با وجود قیمت کمتر خرج عملیاتی بسیار بالاتری دارند برای همین شرکت‌های مهم هوایی در جهان اقدام به خرید هواپیماهای نو می‌کنند و هواپیماهای قدیمی خود را به شرکت‌های ضعیف در جهان می‌فروشند، چراکه معمولا عدد بالای 15 سال، سن زیان دهی یک هواپیما است و بالای 20 سال باید هواپیما از رده خارج شود اما بیشتر هواپیماهای خریداری شده سن بالای 15 سال دارند و به‌دلیل ممنوع نبودن خرید هواپیما با عمر بالا در ایران، خطوط هوایی ایرانی سعی نمی کنند هواپیما دست دوم با سن عملیاتی مناسب خریداری کنند و بسیاری از هواپیماهای خریداری شده در هنگام خرید هم فرسوده محسوب می‌شوند. برای نمونه در اواخر سال گذشته (1396) سه فروند ایرباس 319 از مجارستان وارد ایران شد و در فرودگاه‌ هاشمی‌نژاد مشهد به زمین نشست. این 3 فروند هواپیمای ایرباس 319 همگی در سال 2002 میلادی ساخته شده‌ است. این ایرباس‌ها پیش از این در اختیار Hyperion مالتا بوده و پیش از آن نیز براى Rossiya پرواز مى‌ کردند و یا تهران ایر که دو فروند ایرباس 319 که در سال 2003 ساخته شده  وارد خطوط هوایی کشور کرده‌است. این نمونه‌ها و مثال‌ها، بخش کوچکی از یک نمای گسترده‌تر است؛ در چند سال اخیر ده‌ها هواپیمای دست دوم توسط شرکت‌های هوایی با سن بالا وارد کشور شده‌اند. خلاصه کلام اینکه  آنچه در خرید و تجهیز ناوگان فرسوده هوایی حلقه مفقوده است اهمیت و ارزش جان مسافران و عدم تکرار ناخوشایند سقوط هواپیما و از دست دادن جان شهروندان است. گویی حکومت هدفش از نوسازی ناوگان هوایی دو دلیل عمده دارد نخست کسب منفعت مالی و همچنین به چرخش درآوردن ناوگان هوایی است. در این میان امنیت و رفاه حال مسافران گویی هیچ جایگاهی در فلسفه فکری مقامات حکومتی چندان  اهمیتی ندارد.

 

 

مقاله

شبکه های اجتماعی

بایگانی


Top