آخرین اخبار

درباب ازدواج سفید در شهر تهران بر اساس آخرین اطلاعات آماری

گزارش حاضر به بررسی موضوع ازدواج سفید در شهر تهران می پردازد. لازم به ذکر است که داده‎های آماری صرفا بر اساس گزارشات میدانی، پرسش و پاسخ‎های تلفنی تصادفی و تحلیل و آینده نگری است.

3 ماه قبل
بیان
A- A A+

مقدمه

 

گزارش حاضر به بررسی موضوع ازدواج سفید در شهر تهران می پردازد. علت محدود کردن این گزارش به شهر تهران این است که در مطالعات انجام شده، نویسنده به این نتیجه رسید که بنا بر مقتضیات عرفی و خصوصا سیاسی و قضایی در مجموعه حاکمیت جمهوری اسلامی ایران، آمار دقیقی از اینگونه سبک زندگی موجود نیست.

همچنین لازم به ذکر است که داده‎های آماری صرفا بر اساس گزارشات میدانی، پرسش و پاسخ‎های تلفنی تصادفی و تحلیل و آینده نگری است.

اگرچه پژوهش‎های زیادی هر ساله در این خصوص انجام می‎گیرد اما به دلایل ذکر شده که اساس آن بر پایه عدم خواست به رسمیت شناخته شدن این پدیده در نظام حاکم است، درصد مشخص آماری از زوجینی که زندگی خود را حداقل در سال‎های آغازین جوانی با این سبک شروع می‎کنند وجود ندارد.

در گزارش به بررسی موارد حقوقی، اقتصادی و اجتماعی موجود که منتهی به تصمیم گیری بخشی از جامعه برای انتخاب این سبک از زندگی شده است، پرداخته می‎شود.

 

در این گزارش تلاش شد تا ضمن بررسی کامل دیدگاه‎های متفاوت در خصوص این سبک از زندگی، حتی الامکان به شکل بی‎طرفانه و غرض‎ورزانه، به موضوع به شکل علمی‎تر و آکادمیک‎ پرداخته شود.

بررسی‎ها حاکی از آن بود که جستارهایی که به شکل آکادمیک در نشریات داخلی به چاپ رسیده‎اند غالبا دیدگاهی یکسویه را دنبال می‎کنند؛ از این رو جهت بررسی بیشتر، گزارشات رسانه‎های آزاد نیز مورد مطالعه قرار گرفت تا دید خواننده به یک طرف نباشد.

در گزارش حاضر از مقالات گزارشی، مصاحبه ای و تحلیلی و  همچنین مقاله مکتوب دانشگاهی بهره برده شد که در بخش ارجاعات مشاهده خواهید کرد.

 

تم ۱

داده ها

بررسی تاریخچه مختصر روابط آزاد در اروپا پیش از انقلاب 68

سیمون دوبووار – ژان پل سارتر

ازدواج سفید در ایران

تعاریف – علل

آمار و ارقام

بالاترین میزان گرایش به ازدواج سفید

 

 

 

ازدواج سفید به عنوان پدیده‎ای نوظهور در جامعۀ ایران شناخته می‎شود. هرچند که این پدیده آنقدر جای خود را باز کرده که پای پلیس و سایر مسئولان مربوطه در جمهوری اسلامی را به واکنش واداشته اما در نگاه عرفی، هنوز مورد پذیرش نیست.

اگر تعارفات را در مباحث آکادمیک بخواهیم کنار بگذاریم، به جرات می توان گفت که انقلاب ۶۸فرانسه، انقلاب سکس بوده است که به تدریج تمام اروپا را درنوردید.

داشتن پشتوانه قوی فکری همچون نوع و سبک زندگی افرادی چون سیمون دوبووار و ژان پل سارتر، جرقه‎هایی بودند که آن انقلاب را رقم زدند.

بررسی مدل این نوع سبک زندگی در پاریس، برلین و تهران یک حقیقت را عیان می سازد؛ در هر ۳ مورد، آغازگران این نوع روابط و سبک‎های جدید زندگی بورژواها بوده‎اند.

تفاوت اصلی در این است که روشنفکران در فرانسه به مساله سکس و مجموع مسائل جنسی ورود کرده و جامعه‎شناسان ایرانی، به هر علتی وارد چنین مقولاتی نشدند.

با این حال بر اساس گزارش وبسایت دویچه‎وله، این نوع روابط از شمال شهر آغاز شده‎اند. هرچند که اطلاعات جامع آماری در این خصوص وجود ندارد، اما آنچنان غیرقابل پذیرش نیست که اگر بخش‏های کمتر توسعه یافته شهری در کلانشهری مثل تهران نیز چنین مدلی را برای زندگی برگزیده‎اند، به تبعیت از همشهریان خود بوده است.

بررسی‎ها نشان می‎دهند که بر خلاف تصور مسئولین و متولیان امور ازدواج در ایران، علت اصلی گرایش به ازدواج سفید نه مساله اقتصادی که در وهله نخست، پوست اندازی جامعه است که هرچه بیشتر خود را از بند رسومات دینی و عرفی رها می‏بیند.

در آخرین بررسی انجام شده در ایران که ۳ شهر تهران، مشهد و اصفهان زیر ذره بین قرار گرفت و در نشریه مطالعات حقوقی به چاپ رسید، نخستین علت گرایش جوانان متولدین ۶۵ تا ۷۵ برای انتخاب ازدواج سفید، "عدم اعتقاد به ازدواج رسمی" مطرح شد.

پس از آن "آزادی انتخاب فردی و حق بر بدن" و در مورد سوم "عدم امنیت شغلی و درآمد کافی" حاصل بررسی پژوهشگر بود.

این امر نشانگر آن است که روانشناسان اجتماعی ایدئولوگ و وابسته به نظام حاکم، عامدانه یا ناآگاهانه در حال ارائه آمار غلط و در راستای منویات نظام فعلی هستند.

همچنین با در نظر گرفتن این امر، از هم اکنون می توان برنامه‏ های دولت ‏ساخته ‏ای نظیر "برنامه ششم توسعه" را رنگ‏باخته دانست.

در قانون برنامه ششم توسعه، مساله ازدواج جوانان صراحتا مورد تاکید قرار گرفته است. ماده ۱۰۲ این قانون با ۱۱ بند به موضوع ازدواج پرداخته است. بند ث این قانون اظهار دارد: «پشتیبانی و حمایت از ترویج ازدواج موفق، پایدار و آسان، فرزندآوری و تربیت فرزند صالح، ارزش‌دانستن ازدواج و فرزندآوری از طریق تمهید و سازوکارهای قانونی و اعطای تسهیلات و امکانات»

بررسی‏های نه چندان کامل آماری نشان می‏دهد هر ۵ سال برنامه‎ریزی دولتی برای استقرار تئوری‎های ایدئولوژیک، ۵ سال جامعه را از نهادهای دولتی و عرفی دور می‏کند.

 

 

 

 

 

بررسی قضایی

 

ازدواج سفید در ادبیات نهادهای حکومتی "ازدواج سیاه" و "همباشی سیاه" خوانده می‎شود. با اینحال این همه مساله نیست. موضوع خانواده و نقش زن در این نهاد، آنقدر برای حاکمین نظام اسلامی مهم است که آیت الله خامنه ‏ای را هم به واکنش واداشت.

وی در مراسمی که به مناسبت سالروز ولادت فاطمه زهرا برگزار شد، این نوع ازدواج را "سیاه ترین ازدواج" خواند.

جمهوری اسلامی از قوانین شریعت پیروی می‎کند. درباره این سبک زندگی، تکلیف "مجرمین" مشخص است.

در دین اسلام و آیین شریعت، همباشی بدون خواندن صیغه عقد موقت یا دائم، در حکم "زنا" خواهد بود.

زنا در ادبیات اسلامی جزای مشخصی دارد. ۹۹ ضربه شلاق، جزایی است که برای انتخاب کنندگان ازدواج سفید وجود دارد و در قوانین قضایی "زنای غیرمحصنه" نامگذاری شده است.

«همچنین بر اساس قانون اگر مرد مجرد با زن شوهر دار زنا کند، حد زن رجم است اما حد مرد تازیانه است چون زنای در حق مرد زنای غیرمحصنه است و نیز اگر دختر مجردی با مردی که همسر دارد زنا کند. تنها مرد را سنگسار می کنند و بر زن تازیانه می زنند. با وجود این اگر زن یا شوهر، دور از شهر سکونت همسرش باشند و اقدام به این کار نامشروع کرده باشند رجم اجرا نمی شود.» (اسدیان, ۱۳۹۷)

 

 

 

بررسی اجتماعی

ازدواج سفید آن چیزی نیست که پژوهشگران و روانشناسان اجتماعی و جامعه ‏شناسان حکومتی در اخبار منتقل می‎کنند.

اگرچه سالیان زیادی است که جامعه‏ شناسان غیرحکومتی بر لزوم بررسی و شناخت جامعه جوان ایران تاکید دارند اما نظرات یک جانبه حکومت، با در اختیار داشتن ابزار سرکوب و تبلیغات تمایلی به پذیرش واقعیت‏های موجود اجتماعی ندارد.

همچنین خانواده‏ ها خود نیز در حالی که در برخی موارد مشکلی به شکل عمده با پدیده ازدواج سفید ندارند، اما ترجیح می‏دهند به روی خود نیاورند و موضوع را در میان خود مسکوت بگذارند.

ترس از دست رفتن آبرو حتی در کلانشهرهای شلوغ فوق‎الذکر و در عین حال فشار نسل جدید برای گذر از سنت به مدرنیته در موضوعاتی که در غرب به عنوان حریم خصوصی، به شکل قانون وجود دارد، باعث شده است که افراد درجه یک، سکوت پیشه کنند.

با این حال باید در نظر گرفت که قدرت شبکه‏ های اجتماعی، رسانه‏ های آزاد و آگاهی عمومی در سطح شهرهای بزرگ بالاتر رفته که در نهایت منجر به نوعی سکوت شده است. این در حالی است که تا ۲ دهه بعد از انقلاب اسلامی، کوچکترین صحبتی از اینگونه لایف استایل‎ها می‎توانست تا ضرب و شتم فیزیکی برسد.

 

نتیجه گیری و پایان بحث

جامعه مدرن ایران حتی در مناطق شهری هنوز نوپا است. به صراحت می‎توان بیان کرد که بخش‎هایی از نسل جوان جدید که سبک زندگی متفاوتی را همچون ازدواج سفید انتخاب کرده‎اند، در انتخاب سبک‎های زندگی تابوشکنانه‎تر در اطراف خود با نوعی "گارد" برخورد می‎کنند هرچند که غلظت آن قابل مقایسه با نسل والدین‎شان نیست.

این گذار به سوی مدرنیته قطعا تبعات به همراه خواهد داشت اما در نهایت منجر به قبول آن توسط عرف‎گرایان خواهد شد.

با توجه به رویه یک جانبه نهادهای حکومتی و تبلیغاتی در ایران نظیر سازمان صداوسیما، سازمان تبلیغات اسلامی و وزارت ورزش و جوانان، می‏توان امید به نوعی اشتراک ‏گذاری سبک‏های زندگی را از طریق شبکه‎های اجتماعی از جانب برگزینندگان همین سبک‏ها انتظار داشت که در نهایت با نوعی پیوند، جامعه از مراحل بحرانی گذار در این حوزه عبور کند.

 

 

 

ارجاعات به بیرون

 

NK. (2014, 05 07). رواج "ازدواج سفید" در ایران؛ زندگی مشترک بر پایه تفاهم. بازيابی در 04 21, 2019، از دویچه‎وله فارسی: https://www.dw.com/fa-ir/%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%A8%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D9%87

احمدی, ک. (1397). اتاقی با در باز: پژوهشی جامع در باب ازدواج سفید در ایران. مطالعات حقوق, 159-176.

اسدیان, س. (1397, 3 1). مجازات قانونی ازدواج سفید چیست؟. بازيابی در 2 2, 1398، از خبرگزاری فارس: https://www.farsnews.com/news/13970230000235/%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA

انصاری, م. (2015, 03 13). عطا و لقای "ازدواج سفید"، مقایسه دو تجربه. بازيابی در 04 22, 2019، از دویچه‎وله فارسی: https://www.dw.com/fa-ir/%D8%B9%D8%B7%D8%A7-%D9%88-%D9%84%D9%82%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2%D8%AF%D9%88%D8%A7%D8%AC-%D8%B3%D9%81%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D8%B1%D8%A8%D9%87/a-18315641

رحمت آبادی, ا., & کاریزی, ا. (1396). ازدواج سفید؛ پیامدها و خطرات. میراث طاها, 77-82.

متن کامل قانون برنامه ششم توسعه. (1395, 12 28). بازیابی از خبرگزاری تسنیم: https://www.tasnimnews.com/fa/news/1395/12/28/1360457/%D9%85%D8%AA%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B4%D8%B4%D9%85-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87

مقاله

شبکه های اجتماعی

بایگانی


Top