آخرین اخبار

آیا راهی بهتر از جنگ و بمباران وجود دارد؟

نزدیک به چهار سال ایران از دسترسی به سلاح هسته ای بازمانده است. توافقنامه ای که آمریکا با دیگر قدرت های جهان در سال ۲۰۱۵ امضا کرد امروز جنازه ای بیش نیست اما آیا راه دیگری هم نیست؟

3 ماه قبل
بیان
A- A A+

نزدیک به چهار سال ایران از دسترسی به سلاح هسته ای بازمانده است. توافقنامه ای که آمریکا با دیگر قدرت های جهان در سال ۲۰۱۵ امضا کرد امروز جنازه ای بیش نیست اما آیا راه دیگری هم نیست؟

اگرچه ایران همیشه اصرار داشته است که به صنعت هسته ای را برای اهداف غیرنظامی مانند تولید برق نیاز دارد اما رجزخوانی های رهبران این کشور خصوصا محمود احمدی نژاد، رژیم ایران به زیر ذره بینی برد که تا کنون برای هیچ کشوری سابقه نداشته است.

اما در دوره روحانی، کارشناسان به این اجماع رسیدند که ایران از قوانین اعمال شده پس از برجام تبعیت می کند با این حال دونالد ترامپ، از توافقنامه خارج شد و ایران نیز در مقابل، غنی سازی اورانیوم با درصد پایین را از سر گرفت.

ایران همانطور که تهدید کرده، ممکن است از سد تعیین شده و مورد توافق قرار گرفته در برجام عبور کند. رهبر جمهوری اسلامی تلویحا تهدید کرده که به سمت ساخت بمب حرکت خواهد کرد. او پس از خروج آمریکا از برجام، ضمن تعیین شروطی برای اروپا، دستور راه اندازی مجدد را در تاسیسات هسته ای داد و از واژه "فعلا" برای غنی سازی ۱۹۰ هزار سو در چارچوب برجام استفاده کرد.

ایران هم اکنون در حال تبدیل شدن به یک قدرت هسته ای نیست. کارشناسان برآورده کرده اند که از امروز تا قدرت هسته ای شدن ایران حدود یک سال زمان می برد. با این حال فشار لازم را به آمریکا می آورد و این کشور را تهدید می کند.

در مواردی این تهدیدات عملی هم شده اند. آمریکا، جمهوری اسلامی را متهم به حمله به شش نفتکش در تنگه هرمز کرده است. در ۲۰ ژوئن، رژیم یک هواپیمای بدون سرنشین آمریکایی را ساقط کرد. آمریکا می گوید که این پهپاد در آبهای بین المللی بوده و به ایران نزدیک نشده است اما حرف تهران چیز دیگری است.

به دنبال این تنش، دونالد ترامپ دستور حمله به ۳ نقطه از ایران را داده بود که ۱۰ دقیقه پیش از حمله آن را متوقف کرد. وی پس از مدتی اعلام کرد که این توقف، یک بار بوده است؛ اشاره به این موضوع که اگر بار دیگر این موضوع تکرار شود، قطعا حملاتی صورت خواهد گرفت.

پس از این، بمب افکن های آمریکایی همچنان در منطقه در حال پرواز هستند اما خبری از سقوط آنان به دست سپاه پاسداران نیست.

اکونومیست در اینباره می نویسد نه آقای ترامپ، نه متحدان آمریکا و نه ایران نیاز به یک جنگ جدید در خاورمیانه ندارند.

دونالد ترامپ نیز بارها بر این مهم صحه گذاشته و اعلام کرده که قصد جنگ با ایران را ندارد اما به نظر می رسد این تهران است که تمایل دارد چند موشک به چند نقطه پرتاب شود.

استراتژی دونالد ترامپ بر خلاف باراک اوباما در برابر ایران مشخص و استوار است. ترامپ می گوید رئیس جمهور پیشین، معامله بدی را با ایران انجام داده و او آن را قبول ندارد. در همین راستا، تحریم های زیادی بر علیه جمهوری اسلامی وضع شد که اقتصاد ایران را فلج کرد.

مشاوران ترامپ معتقدند رهبران یک ایران ضعیف در نهایت مجبور خواهند شد تا معامله دیگری را با ایالات متحده کنند که قوام و دوام بیشتری داشته باشد و دست کم تا سال ۲۰۳۰ پایدار بماند.

چیزی که کاخ سفید می خواهد، کنار گذاشتن برنامه موشکی ایران و پایان دادن به دخالت های خشونت آمیز منطقه ای است. در تهران اما فریاد "بر سر موشک مذاکره نمی کنیم" تا پیش از این به فراوانی شنیده می شد.

در داخل کشور، گروه های فشار به دنبال این بودند که تیم مذاکره کننده هسته ای و شخص حسن روحانی، شکست مذاکره با آمریکا را بپذیرد تا آنان دست بالاتری در تندروی داشته باشند. به همین مهم نیز دست یافتند و اکنون از رهبر ایران تا رییس جمهور و وزیر امور خارجه همه یک حرف را می زنند؛ آمریکا زبان زور را می فهمد.

کمتر پیش می آمد که در یک کشور چند صدایی مثل ایران، سخن فرمانده برون مرزی سپاه -قاسم سلیمانی- با سخن وزیر لبخند به لب امور خارجه یکی باشد.

تهران تهدید کرده که در صورت ادامه فشارها، تنگه هرمز را که یک پنجم نفت جهان از آن عبور می کند، خواهد بست. این تهدیدات با هدف قرار دادن نفتکش ها و ساقط کردن هواپیمای بدون سرنشین آمریکایی رنگ جدی تری به خود گرفت. در مقابل حملات سایبری به تاسیسات موشکی سپاه آغاز شد که خبر آن در رسانه های داخل ایران تقریبا پوشش داده نشد!

جمهوری اسلامی بیش از آنکه به دنبال میانه روی در برخوردهای خود باشد، تمایل غیررسمی به تندروهایی نظیر جان بولتون، مشاور امنیت ملی ترامپ دارد چرا که او خواستار بمباران این کشور است.

اگرچه ترامپ هوشمندانه تر نشان داده و در خصوص مشاور خود در مصاحبه با خبرنگاران گفت که به حرف همه گوش می دهد و تصمیم نهایی را خود اتخاذ می کند.

شاید تحریم ها و یا حتی جنگ موجب شود رژیم ایران سقوط کند. اما این به سختی امکان پذیر است. کوبا برای دهه ها در برابر تحریم مقاومت کرد. از طرفی تهران پر ادعا، احتمالا به اخبار کره شمالی هم دقت کند و برای آنکه به گرمی دست "شیطان بزرگ" را نفشارد، به تلاش های خود برای دستیابی به بمب اتم سرعت ببخشد.

حمله به تاسیسات نظامی و هسته ای ایران هم آنچنان کمکی نخواهد کرد چرا که جمهوری اسلامی می تواند کارهای خود را به شکل زیرزمینی ادامه دهد.

شاید جایگزین بسیار بهتر برای هر دو کشور، مذاکرات مستقیم میان آمریکا و ایران است؛ چیزی که ترامپ نیز به دنبال آن است و بارها بیان کرده که راه حل میان دو کشور حتما جنگ نیست.

اما عملکرد آیت الله خامنه ای و سخنرانی های پیاپی او خبر از پایان دائمی مسیر دیپلماسی می دهد. حسن روحانی نیز اخیرا کاخ سفید را به دنبال تحریم بیت رهبر ایران دچار اختلال ذهنی خوانده بود.

آقای ترامپ اما برای کاستن از بهانه های رهبران ایران، همانطور که آنان می خواهند گفته است که بدون پیش شرط حاضر به گفتگو با تهران است و می خواهد ایران به عظمت خود باز گردد.

تحریم ها اما همچنان ادامه دارند و مردم ایران از این وضعیت نابسامان خسته شده اند. فشار افکار عمومی بر علی خامنه ای در حال افزایش است و در میان همه این گرفتاری ها، هنوز هم می شود دست دوستی فشرده شود و موضوع شیطان بزرگ حل گردد.

اگر قرار باشد مذاکره ای صورت بگیرد می تواند دو طرفه باشد. ترامپ، حسن نیت خود را نشان داده و شروط قبلی را کنار گذاشته است. شاید در برابر چند قدم بلند کاخ سفید، تهران هم یک قدم بردارد.

پس از آن به تدریج می توان نشانه های دوستی میان دو ملت را شاهد بود. به طور مثال کاخ سفید معافیت هایی را دوباره در صنعت نفت ایران قرار دهد و تهران هم فریاد مرگ بر آمریکا را آرامتر سر دهد. قطعا راهی بهتر از جنگ نیز پیدا می شود!

 

مقاله

شبکه های اجتماعی

بایگانی


Top